ጕዕዞና ናብ ታሪኻዊ ገዳም ደብረ ጥሉል እንዳቦና

Aug 27, 2017

ኣብ ሃገርና ኤርትራ፡ ጥንታውያን ሰነዳትን ታሪኻውያን ቅርስታትን መንፈሳዊ ትውፊታትን ምስ ዝድኅሠሡ፡ ኣብኡ ታሪኽ ገዳማትን ቅዱሳን ኣበውን ኣሎ።

ሎሚ እምበኣር ብሓፂሩ፡ ታሪኽ ገዳም ደብረ ጥሉል እንዳቦና ከምኡ’ውን ነዚ ገዳም’ዚ ዝገደመ ካብዛ ጥንታዊት ርትዕት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ዝፈረየ፡ ብትሩፋቱን ገድሉን ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ክብርን ሞገስን ረኺቡ ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ዝተቐበለ ኣቡነ ኣብራንዮስ ክንትርኽ ኢና፡ እግዚአብሔር ጸጋኡ የብዝኃልና!

ገዳም ደብረ ጥሉል እንዳቦና ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ድባርዋ ዝርከብ ብኣግራብን ወሓይዝን ዘጌጸ ግሩም ገዳም እዩ። . . .

እዚ ገዳም እዚ ብጻድቕ ኣቡነ ኣብራንዮስ ኣብ ከባቢ 1700 ዓ.ም. እዩ ተመሥሪቱ።
ስለምንታይ እዚ ገዳም’ዚ ኣብ ክንዲ እንዳ ኣቡነ ኣብራንዮስ “እንዳቦና” ይብሃል ፧ ንዝብል ሕቶ፡ ኣብ መጽሓፈ ገድሉ ተመሊሱ ንረኽቦ።
ንጉሥ ሱስንዮስ ዝበሃል ኣብ ዝነገሠሉን ናይ ሃይማኖት ህውከትን ስደትን ኣብ ዝነበረሉን እዋን፡ ሰብ ሓዳር ወልደ ክርስቶስን ወለተ ትንሣኤን ዝበሃሉ ጻድቃንን ፈራህቲ እግዚአብሔርን ነበሩ። ወለተትንሣኤ ፀኒሳ ነበረት። እቲ ኣብ ማኅፀና ተፀኒሱ ዝነበረ ድማ “እዚ ናይ ሃይማኖት ምንዋጽን ህውከትን ክሳዕ ዝሃድእ ኣይውለድን እየ” ብምባል ንሾብዓተ ዓመትን ሾብዓተ ወርኅን ተዓቊቡ ጸንሐ።

ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ፡ ሓንቲ ጐረቤት ዓባይ ሰበይቲ ሓዊ ኽትልም መጽአት እሞ፡ ንወለተትንሣኤ “እዚ ኣብ ማኅፀንኪ ዘሎስ መዓስ’ዩ ዝውለድ” ምስ በለት፡ ካብ ማኅፀን ወለተትንሣኤ “ኣንቲ ሰበይቲ ሓዊ ለሚንኪ ኪዲ እምበር ዘየምጽኣኪ ኣይትግበሪ።” ዝብል ተግሣፅ ተሰምዐ። እታ ሰበይቲ ድማ ተደኒቓ “ እዚ’ሲ ኣብ ማኅፀን ኣደኡ ከሎ ኣሪጉ’ዩ፡ እዚ’ስ ኣቦና እዩ።” ኢላ ተዛረበት። እዚ ኣብ ማኅፀን ኣደኡ ኮይኑ ዝተዛረበ ኣቡነ ኣብራንዮስ እዩ። በዚ ኸኣ ክሳዕ ሎሚ ኣቡነ ኣብራንዮስ “ኣቦና” ተባሂሉ ይጽዋዕ፡ እቲ ገዳሙ’ውን “እንዳ ኣቦና” ይበሃል።

እቲ ናይ ሃይማኖት ምንዋጽ ምስ ሃድአ፡ ብድኅሪ ሾብዓተ ዓመትን ሾብዓተ ወርኅን ኣቡነ ኣብራንዮስ ተወልደ። ኣቡነ ኣብራንዮስ ካብ ሾብዓተ ዓመት ዕደመኡ ጀሚሩ፡ ካብ ፊደል ምቝጻር ክሳዕ ትምህርተ መጻሕፍተ ቤተ ክርስቲያን ተማህረ። ካብ ሢመተ ዲያቆን ክሳዕ ምንኵስና ብመንፈሳዊ ኣገልግሎት ንእግዚአብሔር ኣሥመረ።

ንዓለምን ፍትወታን መኒኑ ብጾምን ጸሎትን ተወሲኑ ድኅሪ ምንባር፡ እግዚአብሔር ገሊጽሉ ናብዚ ሕጂ ብስሙ ዝጽዋዕ ዘሎ ገዳም መጽአ። ነዚ ገዳም’ዚ ብሥርዓተ ምንኵስናን ሕጊ ገዳምን ገዲሙ ደቀ መዛሙርት ኣፍርዩ፡ ስብከተ ወንጌል ዘርጊሑ ብዙኅ ተጋደለ።

ኣብ መወዳእታ ድማ ድኅሪ ጽኑዕ ተጋድሎን ብሕትውናን ካብ እግዚአብሔር ኣምላኽ ቃል ኪዳን ተቐቢሉ፡ 21 ነሓሴ ኣብ ገዳሙ ደብረ ጥሉል ዓሪፉ ብኽብሪ ተቐብረ። መርኣያ ቅድስናኡ ካብ ዝዓርፍ ክሳዕ ሕጂ ካብቲ መካነ መቓብሩ ብዝርከብ ጸበል ብዙኃት ድውያንን ሕሙማንን ይፍወሱ ኣለዉ።

ዓመት መጽአ’ውን ዕለተ ዕረፍቱ 21 ነሐሴ ብስብሐተ ማኅሌትን ጸሎተ ሰዓታትን ውዳሴን ቅዳሴን ብኽብሪ ይዝከር።

ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!

ወስብሐት ለእግዚአብሔር!

ዘመነ ዮሐንስ 11 ጥር 2012 ዓ.ም.

January
Monday
20
ዝክር፦ ተጠምቀ እግዚእነ፡ ወአስተርእዮተ መላእክት፡ ወእንጠልዮስ፡ ወዮስጦስ፡ ወጕድብ፡ ወአባ ዮሐንስ፡ ወሪቅረስ። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ ቲቶ 3፡1-7። 1ይ ዮሐ. 5፡5-12። ግብ. ሐዋ. 10፡34-38። ምስባክ፦ መዝ. 41/42 ዓዲ መዝ. 113/114 ወንጌል፦ ዮሐ. 1፡29-34። ቅዳሴ፦ ቅዳሴ ዘዲዮስቆሮስ። * * *
00:00 h
Ad Right

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

“ ወያሠጥሞን ውስተ ቀላየ ባሕር ለአበሳነ /ንኣበሳና ናብ ማዕሙቝ ቀላይ…

ካብ ሠለስተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ብተዋሕዶ...

“ልሕቀ በበሕቅ / በብንእሽቶ ዓበየ”

ባዕሉ እግዚአብሔር ዝሃቦ ተስፋን፡ ነቢያት ዝተነበይዎ ትንቢትን ንምፍጻም፡ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ኣብ ቤተ ልሔም...

መበል 50 ዓመት ወርቃዊ ኢዮቤልዩ ምምሥራት ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ…

7 ጥር 2012 ዓ.ም.ግ (16 ጥሪ 2020 ፈ.) ክብረ በዓል ቅድስት ሥላሴ ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክኸብር ከሎ ብፍሉይ ግን...

ሓበሬታ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም 2020 ዓ.ም. (2020 ፈ.)

 ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ዝምልከት...

ጋሻ ንምቕባል ንቀዳደም! - ሥላሴ ኣብ ቤት አብርሃም

ጋሻ ምቕባል፡ ብዙኅ በረኸትን ጸጋን ዘውህብ እዩ። 7 ሓምሌ ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባሉ፡ ኣጋእዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ ኣብ ቤቱ ዝተኣንገዱሉን፡...

ግዝረት ኣብ ክርስትና፧?!

ግዝረት፡ ማለት ሕፃን ዕልቦኡ ዝኽንሸበሉ ኵነት እዩ። ዕልቦ ፆታዊ ኽፍሊ ኣካል ናይ ሕፃን ብምቕራጽ ዝፍጸም እዩ።

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተገዚሩ ድዩ፧

ሓደ ካብተን ትሽዓተ ንኡሳን በዓላት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ግዝረት’ዩ። ሠራዔ ሕግ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይካ በይና ኃጢኣት ፡ ሕጊ...

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ወርቅ ኣቡነ ሊባኖስ ብዓቢይ ኽብሪ ተባዒሉ!

“ደቂቅየ ወደቂቅክሙ ኢይትጓነዩ በበዓልየ ወበዓልክሙ/ ኣብ በዓለይን በዓልኩምን ደቀይን ደቅኹምን ኣይፈላለዩ” ጻድቅ ኣቡነ ሊባኖስ ኣብ መፋርቅ 4ይ ክፍለ ዘመን ካብ ቁስጥንጥንያ...

ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ መንደፈራ ጉባኤ ተቓኒዑ!

ብዕለት 26 ታኅሣሥ 2012 ዓ.ም. (05/01/20 ፈ.) ብብፁዕ አቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ዝተመርሐ፡ ናይቲ ሃገረ ስብከት ኃለፍቲ ክፍልታትን...

  ብጐይታ ዝተፈትወ ሓዋርያ - ቅዱስ ዮሓንስ

ቅዱስ ዮሓንስ ብዙኅ ኣስማት መጸውዒ ዘለዎ ሐዋርያ እዩ።1. ፍቁረ እግዚእ (ጐይታ ዝፈትዎ)፦ ብሕይወቱን ናብራኡን ንጐይታ ኪመስል ይጽዕር ስለዝነበረ ጐይታ ይፈትዎ ነበረ።...

አሥርቆት ዘወርኀ ጥር

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ጥር ቡሩክ ያብጽሐነ እስከ ወርኀ የካቲት በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ ጥር...

ገዳም ደብረ ወርቅ አቡነ ሊባኖስ

ገዳም ደብረ ወርቅ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ብሸነኽ ደቡብ ካብ ሰርሓ ብእግሪ ናይ ኣርባዕተ ሰዓትን ፈረቓን መንገዲ፡ ወይ...

  

latest articles

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...

EXISTENCE OF GOD

The name God signifies the Divine Being, meaning He who created the world and governs it. There is one invisible...