ቅኔ (፩ይ ክፋል)

Dec 15, 2015

* ትርጕም 

ቅኔ፥ “ቀነየ” ካብ ዝብል ናይ ግእዝ ግሢ ዝወፅአ ኾይኑ “ተቀነየ፡ ገጠመ፡ ቈዘመ፡ ዘመረ፡ ተፈላሰፈ. . . ” ማለት እዩ። ሰብ ብፍልጠት ተራቒቑ፡ ኣመሣጢሩ፡ መሲሉ፡ ግጥሚ ገጢሙ ካብ ርእሱ ኣንቂዑን ካብ ልቡ ኣፈልፊሉን ዘቕርቦ ድርሰት እዩ። ብሓፈሻ ንእግዚአብሔር ዚቐርብ ሓድሽ ምስጋና፡ ቅኔ ንብሎ። (መዝ. 149፥1)።
ድርሰተ ቅኔ፡ ጊዜ ከይወሰኖ በብእዋኑ ዚነብር ብምዃኑ፣ ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ዝተጀመረ ምዃኑ መጽሓፍ ቅዱስ የረድኣና። ኣብ ዘመነ ንጉሥ ዳዊት ከምዚ ዝብል ንረክብ፥ “ ንእግዚአብሔር ኣመስግንዎ፡ ስሙ ጸውዑ። ግብርታቱ ኣብ መንጎ ሕዝብታት ንገሩ። ንእኡ ዘምሩ፡ ቃንዩሉ። ብዛዕባ ዅሉ ተኣምራቱ ተዛራረቡ።”(1ይ ዜና 16፡8-9)

ከምኡ ውን ኣብ ትንቢተ ኢሳይያስ “ንፍቁረይ ብዛዕባ ኣታኽልቲ ወይኑ እቕነየሉ (እዝምረሉ) ኣሎኹ።” (ኢሳ. 5:1) ዝብል ኣሎ። ናይ ቅኔ ጥንታውነትን መንፈሳውነትን ውን ኣብ ሓድስ ኪዳን ተገሊጹ ኣሎ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ መልእኽታቱ ኪጠቅስ ከሎ፥ “ግናኸ ብመዝሙርን ምስጋናን ብመንፈሳዊ ቅኔን ብልብኹም ንጐይታ እናተቀኔኹምን እናደረስኩምን ንሓድሕድኩም እናተዛራረብኩምን፡ መንፈስ ይምላእኩም።” (ኤፌ. ፭፥፲፱/ 5:19)፣ “ብመዝሙር ውዳሴን መንፈሳዊ ቅኔን ንሓድሕድኩም ክትምሃሩን ክትመዓዱን፡ ብልብኹም ውን ብጸጋ ንኣምላኽ እናዘመርኩም፡ ቃል ክርስቶስ ብዅሉ ጥበብ መሊኡ ይኅደርኩም።” (ቈላ. ፫፥፲፮-፲፯/3:16-17) ይብል።

*ታሪኽ

ናይ ግእዝ ቅኔ፥ ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ዓሚቝ ምሥጢርን፣ ሰፊሕ ኣገልግሎትን ነዊኅ ታሪኽን ዘለዎ መንፈሳዊ ድርሰት እዩ።

ናይ ግእዝ ቅኔ ካበይ መጽአ፧ መንከ ደረሶ፧ ንዝብል ሕቶ ግና ሊቃውንቲ ነናይ ርእሶም መልሲ ኣለዎም። ገሊኦም ቅዱስ ያሬድ፣ ገሊኦም ተዋነይ፣ ገሊኦም ዮሓንስ ገብላዊ . . . ። ብሓፈሻ ግና እቶም መንገዲ ቅኔ ዝተኸተሉ ድርሰተ ያሬድ ዝኾኑ ፀዋትወ ዜማ፡ ቅድሚ ድርሰተ ቅኔ ስለዝነበሩ፡ ናይ ግእዝ ቅኔ ደራሲ ቅዱስ ያሬድ ምዃኑ ኣየጠራጥርን። ኣሰረ ፍኖት ቅዱስ ያሬድ ስዒቦም ብድኅሪኡ ዝተንሥኡ ሊቃውንት ግና ንቅኔ፡ ብስምዕን ወርቅን ኣሀብቲሞም፣ ምሥጢሩ ኣራቒቖም፣ መንገዱ ኣዕሚቖም፣ መንበር ዘርጊሖም፡ ጉባኤ ኣስፊሖም ከም ዘማዕበልዎ ዘይከሓድ ሓቂ እዩ።
ኣቦታት በብጊዜኡ ዝተፈላለዩ ቅኔታት እናደረሱ፣ ኣእምሮኦም እናዕበዩ፣ መንፈሶም እናሐደሱ፣ ብኃጢኣት ዝተዓንቀፈ ሰብነቶም እናወቐሱ፥ ምረት ገሃነመ እሳትን ጣዕመ መንግሥተ ሰማያትን እናሓሰቡ፣ ምእንቲ እዛ ርትዕቲ ሃይማኖቶም ኪምስክሩን ምሥጢራተ እግዚአብሔር ኪዛረቡን ይነብሩ። ብቅኔ ካብ ዘይምፍላጥ ናብ ምፍላጥ ተሰጋጊሮም፡ ብመነጸር ቅኔ ንዝርኃቐ ኣቕሪቦም ንዝደቐቐ ኣጕሊሖም እናተመልከቱ፥ ብሉያት ምስ ሓዲሳት፥ ሓዲሳት ምስ ሊቃውንት ኣሰማሚዖም ይትርጕሙን ጉባኤ ሠሪዖም ይምህሩን። ምእንቲ’ዚ ኣቦታት፡ ነዚ ሞያ ቅኔ የኽብርዎ፣ እቲ ሞያ ድማ ንእኦም ኣኽቢርዎም ይነብር። 

* ቅኔ ብምንታይ፧ ብኸመይ፧ መዓስን ኣበይን ይቝጸር፧

ኣብ ቤተ ክርስቲያን ኮነ ጉባኤ ትምህርቲ፥ ዚዝረፉን ዚቝጸሩን ቅኔታት፡ ብትኅዝቶን መልክዕን ምስቲ ኵነታት፡ ወቕትን ጊዜን፡ በዓላትን ዝተተኃኃዙ እዮም። ዘመነ ጽጌ፥ ዘመነ ልደት፥ ዘመነ መርዓዊ፥ ዘመነ ጾም፥ ዘመነ ፋሲካ (በዓለ ኃምሳ ) ከምኡ እውን ዘመነ ክረምቲ እዮም። ኣብ ዘመናት ዘለዉ ቀንዲ ሃይማኖታዊ ፍጻሜታትን ተፈጥሮኣዊ ክሥተታትን ከኣ መሠረት እዮም። ንምሳሌ፥ ዘመነ ክረምቲ ንቅኔ ዝጥዕም ኮይኑ፥ ዝናም፡ ነጐዳ፡ በረድ ውርጪ፡ ማይ፡ ማዕበል፡ ልምላሜ ኣትክልቲ. . . ከም ወርቂ ከቝጽሩና ይኽእሉ። ኣብ ዘመነ ጽጌ ፥ ምስ ስደት እግዝእትነ ማርያም ዝተኣሳሰሩ ታሪኻት፣ ብዛዕባ ጽጌያት (ዕንባባታት)፣ ብዛዕባ ፍሬ፣ ብዛዕባ ምኅላፍ ክረምትን ምምጻእ ሓጋይን ቅኔ ምቝጻር ይከኣል። ኣብ ዘመነ ጾም ብፍላይ ኣብ ዓቢይ ጾም ምስ ጾም ጐይታ ዝተተኃኃዘን ብዛዕባ ከበሮ ዘይምህራም . . . ወዘይመስሎ ዝኣመሰሉ ብምልዓል ምቝጻር ይከኣል። ጥምየት፥ ጽምኢ፥ መከራ፥. . . ወዘይመስሎ ናይ ተማሃሪ መፈላሰፊ ነጥብታትን ቃላትን እዮም።
ዘመነ ፋሲካ፡ ካብ ትንሣኤ ክሳዕ ጰራቅሊጦስ ብዛዕባ ነገረ ትንሥኤን ዕርገትን ዝኣመሰሉ ይቝጸሩ። በዓላትን ክሥተታት ዘመንን ኵሎም ወርቂ እዮም።
ብተወሳኺ፡ መንፈሳውያን ኮኑ ሥጋውያን በዓላት ናይ ቅኔ መቝጸሪታት እዮም። ናይ ዓመትን ናይ ወርኅን በዓላት ኮኑ ታሪኻት መበገሲ ብምግባር ፡ ቅኔ ኣብ ቤት ትምህርቲ፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ከምኡ ውን ኣብ ካልኦት ክቡራት ቦታታት ምቝጻርን ምቕራብን ይከኣል። ስንክሳር፡ ገድላት ወዘይመስሎ ብምንባብ፡ በብዕለቱ ዚዝከሩ ቅዱሳንን ቅዱሳትን ብምዝካር ምቝጻር ይከኣል።

፨ ቅኔ፡ ዕለታዊ ካብ ልቢ ዚፍልፍል ሓድሽ ድርሰት ስለዝኾነ፡ ዚበዝኁ ዚዝረፉ ቅኔታት ቃል ብቓል ይጽንዑ እምበር ኣይጸሓፉን ነበሩ። እንተኾነ ግና፡ ድርሰት ናይ ቅኔ ፡ ጊዜ ከይወሰኖ፡ በብጊዜኡ ብሉያት ምስ ሓዲሳት፥ ሓዲሳት ምስ ናይ ሊቃውንቲ ብምስምማዕ ተተርጕሙ፥ ዓሚቝ ምሥጢር ተሰኪሙ ካብ ልቢ ሊቅ ኪፍልፍል ዚነብር ብምዃኑ፡ ሎሚ ዘለዉ ሊቃውንቲ ኾኑ ዚኃለፉ ሊቃውንቲ ዚደረስዎም ቅኔታት ብምእካብ ብጽሑፍ መልክዕ ምቕማጥ ይግባእ። ሥርዓት ቤተ ክርስቲያን ብግቡእ ዘይተማህረ ሰብ ንቤተ ክርስቲያን ከገልግል ስለዘይክእል ፡ ነዚ ዝተዋህበና ጸጋ ትውፊት ኣቦታት፡ ኣብ እግሮም ተቐሚጥና ክንመሃሮን ብዚግባእ ክንጥቀመሉን ይግብኣና።
              ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!                                                                                                                                                                                                                                                  

ዘመነ ዮሐንስ 11 የካቲት 2012 ዓ.…

February
Wednesday
19
ዝክር፦ አውሎግ አንበሳዊ፡ ወበላትያኖስ ሰማዕት፡ አብርሃም ኤጲስ ቆጶስ፡ ወኮንቲ፡ ወአባ መቃሊስ፡ ወአባ በትራ ረድአ ሰልዋኖስ። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ 2ይ ጢሞ. 4፡14-18። ያዕ. 3፡5-10። ግብ. ሐዋ. 14፡19-ፍጻሜ። ምስባክ፦ መዝ. 49/50 ወንጌል፦ ሉቃ. 13፡22-30። ቅዳሴ፦ ዘባስልዮስ። * * *
00:00 h
Ad Right

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ሓዋርያ ቅዱስ ያዕቆብ ወልደ እልፍዮስ

ያዕቆብ ማለት አኀዜ ሰኰና አዕቃጺ (ሓንኳሊ) ማለት እዩ። ነገዱ ካብ ነገደ ጋድ ሃገረ ስብከቱ ኢየሩሳሌም ዕረፍቱ 10 የካቲት ቍጽሩ ካብ...

አዋጅ ምህላ ጾመ 40 ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያናት

“ቀድሱ ጾመ ወስብኩ ምህላ/እትጾሙሉ እዋን ፍለዩ ምህላ’ውን ኣውጁ” ኢዩ. 1፡14 ብኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሕገ ቀኖና ኣብ ዓመት ካብ ዘለዉ ሾብዓተ...

ሠራሕተኛታት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ናብ ገዳም ደብረ ጥሉል አቡነ…

05 የካ 2012 ዓ.ም.ግ (13 የካ 2020 ፈ.) ሠራሕተኛታት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ናብ ገዳም ደብረ ጥሉል አቡነ አብራንዮስ (እንዳ...

በዓለ ስምዖን ኣረጋዊ - 8 የካቲት

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ነፍስን ሥጋን ተዋሒዱ ምስ ተወልደ፡ ሕጊ መጽሓፋዊ ንምፍጻም ኣብ 40 መዓልቱ፡ መሥዋዕቲ...

ክብረ በዓል ገዳም አቡነ እንድርያስ ሰፍኣ ተኸቢሩ!

ዓመት መጸ 1 የካቲት ዝበዓል ዝክረ ዕረፍቲ ኣቡነ እንድርያስ ሎሚ ዓመት 2012 ዓ.ም. እውን ብዓቢይ መንፈሳዊ ክብሪ ተኸቢሩ! ኣብዚ ክብረ በዓል...

ዕለታት ጾመ ነነዌ

ጾመ ነነዌ ሓደ ካብቶም 7ተ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት ቤተ ክርስቲያን እዩ። ጾመ ነነዌ ኵል ሳዕ ዓቢይ ጾም ቅድሚ ምእታዉ ቅድሚ...

ንዑ ደቂቅየ ወስምዑኒ . . እመሀርክሙ - ታሪክ ሰብአ ነነዌ…

እግዚአብሔር ዝፈትወኩም ሕፃናት ከመይ ኣሎኹም፧ ናብዚ ሰዓትን እዝን ዕለትን ብሰላም ዘብጸሓና እግዚአብሔር ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን። ልበ ኣምላክ ኣቦና ቅዱስ ዳዊት...

እንቋዕ ናብ ጾመ ነነዌ ኣብጽሓና፦ ሰኑይ 2 የካቲት ክሳዕ ረቡዕ…

ጾመ ነነዌ ሓደ ካብቶም ሾብዓተ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት እዩ። ኣብ ነነዌ ዝቕመጡ ዝነበሩ ሕዝቢ ጾይሞም ምሕረት ከምዝረኸቡ፡ ሕዝበ ክርስቲያን ድማ...

አሥርቆት ዘወርኀ የካቲት

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! አሥርቆት ዘወርኀ የካቲት ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ የካቲት ያብጽሐነ እስከ ወርኀ መጋቢት በሰላመ እግዚአብሔር...

ገዳም ደብረ ጽጌ ጺዳርዋ ኣቡነ እንድርያስ (ሰፍኣ)

ገዳም ደብረ ጽጌ ጺዳርዋ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከባቢ ሰፍኣ ምብራቕ ካብ ዓዲ ፈለስቲ ኣብ 1760 ሜትሮ ብራኸ ይርከብ። እዚ ገዳም’ዚ...

ገዳም ወግረ ስኂን ኣቡነ እንድርያስ (ዕፉን)

ገዳም ወግረ ስኂን ኣቡነ እንድርያስ ዕፉን ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ ዝርከብ ኮይኑ፡ ካብ ዓረዛ ንሸነኽ ደቡብ 33 ኪ.ሜ...

ኣብ ቅድስት ሃገር እስራኤል ዓመታዊ በዓል ብድምቀት ተኸቢሩ!

ቀዳም 23 ጥር 2012 ዓ.ም. (01/02/2020 ዓ.ም.ፈ.) ኣብ ቅድስት ሃገር እስራኤል ዓመታዊ ክብረ በዓል ዕረፍታ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ከምኡ...

  

latest articles

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...