ምሥጢር ፊደላትና ይተዓቀብ!

Nov 27, 2020

ኣብ ልሳነ ግእዝን ትግርኛን፡ ነፍስ ወከፍ ፊደል ናቱ ትርጕምን መግለጽን ኣለዎ። ብኣደማምፃኦም ሓደ ዓይነት ዝኾኑ፣ እንተኾነ ግና ብመልክዕን ቅርጽን ከምኡ’ውን ብምሥጢርን ትርጕምን ዝፈላለዩ ፊደላት ኣለዉ።

እዞም ፊደላት፡- ሀ፡ሐ፡ኀ፣ ሠ፡ሰ፣ አ፡ዐ፣ ጸ፡ፀ እዮም። ብፍሉይ መጸውዒ’ውን “ሀ” ሃሌ ፣ “ሐ” ሐመር፣ “ኀ” ብዙኃን ፣ “ሠ” ንጉሥ፣ “ሰ” እሳት፣ “አ” አሌፍ ፣ “ዐ” ዐይን ፣ “ጸ” ጸሎት፣ “ፀ” ፀሐይ ይብሃሉ። መምህራን ቅኔ ድማ ግሢ ክገሡ ከለዉ ነፍሲ ወከፍ ቃል በብናቱ ፊደል ይገልጽዎ። 

እቶም ናይ ጥበብ ድኻታት፡ ናይ ምሥጢር ዕሩቓት ዝኾኑ ጸሓፍቲ ግና “ኣናብባኦምን ኣደማምፃኦምን ሓደ ዓይነት እዩ” ብምባል ሓዋዊሶም ይጽሕፍዎም። ካብዚ ኃሊፎም’ውን “ፊደላት በዚኁ፡ ዘይተመሳሳሊ ሓደ ዓይነት እዮም” ብዝብል ምኽንያታት ትርጕም ኣልቦ መሲልዎም ንፊደላት ‘ሠ፡ ኀ፡ ፀ’ ካብ መድረኽ ሥነ ጽሑፍ ይኣልይዎም።

ስለዚ ድማ በቲ ሓደ ፊደል ክጸሓፍ ዝግብኦ ዝነበረ ቃል በቲ ካልእ ፊደል ምስ ተጻሕፈ ናይ ምሥጢርን ትርጕሙን ስሕተት ይፍጸም። መጻሕፍቲ’ውን ጨው ዘይብሉ መግቢ ይኾኑ።

ኣብዚ ዘለናዮ መዋዕል፡ ኣብ ትምህርቲ ዓለምለኻውያን ቋንቋታት (international languages) እቶም ተመሃሮ ንፊደላት ተጠንቂቖም እዮም ዝጽሕፉ፣ እምበር ብኣናብባ ቃላት ተመሳሳልነት ዘለዎም ፊደላት (spellings) እንተ ደኣ ጽሒፎም መምህር ብዘይንሕስያ ምሉእ ጌጋ ከም ዝሓስቦ ዝፍለጥ እዩ። ንምሳሌ፦ ኣብ ቋንቋ እንግሊዝ ‘ተሌፎን’ ክጸሓፍ ከሎ ‘telephone’ ይጸሓፍ እምበር ተመሳሳሊ ኣናብባ ኣለዎ ተባሂሉ ‘telefon’ ኣይጸሓፍን እዩ።

ተመሳሳሊ ኣናብባ ወይ ኣደማምጻ ዘለዎም ቃላት ምሥጢሮም ወይ ትርጕሞም ተፈልዩ ዝፍለጥ ብኣጸሓሕፋ ፊደላት ስለ ዝኾነ ተጠንቂቕካ ምጽሓፍ ከምዝግባእ ነስተውዕል።

‘ሓዊ’ን ‘ኃዊ’ ን ዝብሉ ቃላት ኣናብባኦም ሓደ እዩ፣ ትርጕሞም ዝፈልጥ ግና እቲ ምሥጢር ፊደላት ዝፈልጥ እዩ። ‘ሓዊ’ ንነዳዲ እሳት የመልከት። ‘ኃዊ’ ዝብል ድማ ሥጋዊ ዝምድና ኅውነት የመልክት። ንምሳሌ፦ ‘ሓውኺ ጠፊኡ’ ኢልና ምስ ንጽሕፍ ንነዳዲ እሳት ክሕብር ከሎ ‘ኃውኺ ጠፊኡ’ ኢልና ብ’ኃ’ እንተጸሓፍና ግና ወዲ እኖኺ ጠፊኡ የስምዕ።

ብ “ሠ” ሠረቀ፦ ፀሓይ በረቐ፡ ተወልደ፡ ብርሃን ተራእየ ማለት እዩ። ብ “ሰ” ሰረቀ፦ ዘይናቱ ወሰደ፡ ዘመተ፡ ዓመጸ ማለት እዩ። ን ‘ሠረቀ’ ምስ ‘ሰረቀ’ ዝፈላልዮም ዘሎ ፊደሎም እዩ። ምስዚ ዝኸይድ ሓደ ታሪኽ ክንትርኽ። ‘ሠረቀ’ ዝስሙ ሰብኣይ ናብ ቤት ፍርዲ ተኸሰሰ’ሞ፣ እቲ ዳኛ ናይ ፊደል ምሥጢርን ትርጕምን ስለዘይፈልጥ መጸዋዕታ ክጽሕፈሉ ከሎ “ናብ ሰረቀ፣ በዚ ዕለት እዚ ናብ መጋባእያ ቤት ፍርዲ ቅረብ” ኢሉ ጸሓፈሉ። ኣቶ ሠረቀ ግና ነቲ ጽሑፍ ኣንቢቡ ‘ኣነ ሰረቐ፡ ሰራቒ ኣይኮንኩን’ ኢሉ ከይከደ ተረፈ። ካልኣይ’ውን እንተተጻሕፈሉ ከይከደ ተረፈ። ኣብ መወዳእታ ብፖሊስ ተገዲዱ መጽአ። ክልተ ጊዜ ተጻሒፉልካ ከብቅዕ ስለምንታይ ዘይመጻእካ እንተተባህለ ኣይተጻሕፈለይን፣ ከምኡ’ውን ኣነ ሌባ ጉሒላ ሰራቒ ኣይኮንኩን ኢሉ መለሰሎም። እዚ ሰብኣይ’ዚ ዘይተጻሕፈሉ ኮይኑ ኣይኮነን፣ እቲ ዝተጻሕፈሉ ጽሑፍ ሠረቀ ክንዲ ምባል ሰረቀ ተባሂሉ ሰለዝተጻሕፈሉ እዩ። ‘ፈጸመ’ ፣ ‘ፈፀመ’ ብቅኑዕ እንተተጻሒፎም ‘ጸ’ ን ‘ፀ’ ብምርኣይ ጥራሕ ኣናብባን ምሥጢርን ተፈልዮም ይፍለጡ። ‘ፈጸመ’ ክንበብ ከሎ ትርር ኢሉ ጠቢቑ ይንበብ፣ ትርጕሙ ድማ ወድአ፡ ዛዘመ ማለት እዩ። ‘ፈፀመ’ ግና ላሕሊሑ ይንበብ፡ ትርጕሙ ድማ ኣፍ ዓበሰ፡ ለጐመ፡ ኣሰረ ማለት እዩ።

ፊደላት ብዝግባእ ኣብ ነናቶም ከምዝጸሓፉ ምፍላጥ ኣብ ምሕፃረ ቃላት ብፍላይ ድማ ኣብ መጸውዒ ስም ካብ ጌጋ ዘናግፍ መድኅን እዩ። ንምሳሌ፦ ብምሕፃረ ቃል ክጸሓፉ ከለዉ ሃብተማርያም - ሃ/ማርያም፣ ኃይለማርያም - ኃ/ማርያም ይጸሓፉ። ብዘይፍልጠት ነቲ ሃ/ማርያም ዝብል ሃይለማርያም፣ ነቲ ኃ/ማርያም ዝብል ድማ ኃብተማርያም ኢልካ ምንባብ ናይ ስም ስሕተት ይፈጥር።

ፊደላት፦ በዚ ጥራሕ ከይተወሰኑ ብቍጽራዊ ቀመር’ውን ብምሥጢር እምብዛ ዝተረኃኃቁ እዮም። ነፍሲ ወከፍ ፊደል ነናቱ ዝውክሎ ቍጽሪ ከምዘለዎ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን የረድኡ እዮም።

ፊደል

ቍጽሪ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

20

30

40

ፊደል

ቍጽሪ       

50

60

70

80

90

100

200

300

400

500

600

700

800

 ‘ጸ’ – 500 ፣ ‘ፀ’ – 600 ቍጽሪ ኣለዎ። ንምሳሌ፦ ኣብ ፍጻሜ ዘመን ዝመጽእ ሓሳዌ መሢሕ ቍጽሩ 666 ምዃኑ ኣብ ራእየ ዮሓንስ ተገሊጹ ኣሎ፣(ራእ. ዮሓ. 13፡18) እዚ ቍጽሪ’ዚ ብብዙኅ መንገዲ ዝትርጐም ኮይኑ ሓደ ካብኡ ናይ ግብሪ ስሙ ማለት ‘ፀራዊ’ ዝብል ዘመልክት ምዃኑ ሊቃውንት የረድኡ። ፀ - 600 ፡ ራ - 6 ፡ ዊ - 60 ፣ 600+6+60= 666 ። ‘ፀራዊ’ ማለት ተጻባኢ፡ ሰይጣናዊ ማለት እዩ፦ “ብእሲ ፀራዊ ገብረ ዘንተ ወፀራዊሰ ዲያብሎስ/ እዝስ ፀራዊ ወዲ ዲያብሎስ ዝገበሮ እዩ” ከምዝብል። ማቴ. 13፡28-39 ። ስለዚ ብ’ጸ’- ‘ጸራዊ’ ኢልካ ምጽሓፍ ንቍጽሪ ብ100 ኣጕዲሉ 566 ይገብሮ እሞ ምሥጢራዊ ትርጕም የፋልስ።

ስለዚ ፊደላት ግእዝ፣ ኣብ ግእዛዊ ጽሑፍ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ሥነ ጽሑፍ ትግርኛ’ውን ብኸፊል ዘይኮነ ሙሉእ ብሙሉእ ብዘይ ጎደሎ ክንጥቀመሎም ደኣ እምበር ካብ ልሳነ ግእዝን ትግርኛን እናተነከዩ፣ ምሥጢር ቅዱሳት መጻሕፍቲ’ውን እናተጻሕየየ ዓይንኻ ኣፍጢጥካ ኢድካ ኣጥሚርካ ምርኣይ ስለዘይግባእ ላዕለዋይ መመኃደሪ ሕጊ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ዝኾነ ቃል ዓዋዲ ኣብ ‘ፊደላትን ኣኃዛትን’ ዝብል ኣርእስቲ “ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥነ ጽሑፍ ዓቂባ ዝጸንሐትን እትነብርን ብምዃና ዝጸንሑ ፊደላትን ኣኃዛትን ከየጒደለት ዓቂባ ትነብር” ብምባል ብንጹር ነዚ ኣብ ቕዋሙ ኣስፊርዎ ይርከብ። (ኣንቀጽ 120 ገጽ 71)

በዚ መሠረት ነዘን ኣብ ኣፍ ደገ ሞት ንጥፍኣት ተገማጊመን ዘለዋ ፊደላትና ትንሣኤ ኸነብሥረን ብፍላይ ናይ ቤተ ክርስቲያንን ደቃን ኃላፍነት እዩ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!

Ad Right

ዘመነ ማቴዎስ 10 ግንቦት 2013 ዓ.…

May
Tuesday
18
ሠለስቱ ደቂቅ አናንያ ወአዛርያ ወሚሳኤል፡ ወአብርሃም ፀራቢ፡ አባ ሚካኤል ሰማዕት፡ ወኖብ። ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት 2ይቆሮ. 5፡11-ፍጻሜ 1ይዮሐ. 1፡4-ፍጻሜ ግብረ ሓዋርያት ግብ. ሐዋ. 3፡17-ፍጻሜ ምስባክ መዝ. 65/66 ወንጌል ማቴ. 18፡18-22 ቅዳሴ ቅዳሴ ዘወልደ ነጐድጓድ። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

አቡነ ብፁዓ አምላክ

ያፍቅረነ እግዚእን ዘመደ ማርያምን ዝበሃሉ ፍቅረ እግዚአብሔር ዘለዎም ብሃይማኖት ጽኑዓትን ብሥነ ምግባር ትጉሃትን ሰብ ኃዳር ነበሩ። ወትሩ ብጸሎት ንቑሓት ስለዝነበሩ፡...

ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ቄርሎስ 5ይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ…

ሎሚ ዕለት 5 ግንቦት 2013 ዓ.ም.ግ (13/05/2021 ፈ.) 5ይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ንምምራጽ ኣብ ዝተገብረ ጉባኤ ሊቀ...

ብኣምራጺት ኮሚተ ንምርጫ ቅዱስ ፓትርያርክ ዝምልከት ጸብጻብ ሥራሕ ኣብ ጉባኤ…

ብዕለት 07 ሚያዝያ 2013 ዓ.ም.ግ ዝቖመት 7ተ ዝኣባላታ ኣምራጺት ኮሚተ ክትዓሞ ዝጸንሐት ንጥፈታት ናብ ጉባኤ ቅዱስ ሲኖዶስ ኣቕሪባ።

ንምርጫ ቅዱስ ፓትርያርክ ካብ ዝተፈላለየ ኣህጉረ ስብከት ዝመጹ ተወከልቲ መብርሂ…

ኣብ ውሽጢ ሃገር ካብ ዝርከባ ሃገረ ስብከታትን ንኡሳን ሃገረ ስብከትን ዝመጹ ተወከልቲ ምስ ጉዳይ ምርጫ 5ይ ፓትርያርክ ኣብ ዝትኣሳሰር ጉዳይ...

ቅዱስ ሲኖዶስ ኃሙሻይ ፓትርያርክ ንምሻም ዝምልከት 5ይ መግለጺ ኣውፂኡ!

ቅዱስ ሲኖዶስ ኃሙሻይ ፓትርያርክ ንምሻም ዝምልከት 5ይ መግለጺ ኣውፂኡ!  

ልዑላውነት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ

ልዑላውነት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ (pdf file)

5ይ ፓትርያርክ ንምሻም ንሃገረ ስብከት ኣሥመራ ዝውክሉ 7ተ ኣባላት ተመሪጾም!

26 ሚያዝያ 2013 ዓ.ም. 5ይ ፓትርያርክ ንምሻም ንሃገረ ስብከት ኣሥመራ ዝውክሉ 7ተ ኣባላት ኣብ ኣዳራሽ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ብዝተገብረ...

ቃለ ቡራኬ በዓለ ትንሣኤ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ 2013 ዓ.ም.

ብምኽንያት በዓለ ትንሣኤ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ  ፳፻፲፫(2021 ) ብኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ ዝተፈነወ መልእኽቲ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዘለኹም ክቡራንን...

ቤተ ክርስቲያን ኣብ ብቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ኣብ ዝተወደበ…

ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያናት ዓለም ዕለት ፳፩ ሚያዚያ ፳፻፲ወ፫ ዓ.ም (29/04/2021) ኣብ ዝወደቦ ብዓይነቱ ናይ ፈለማ ዝኾነ ልዕሊ 40 ዝኾኑ...

ጽልዋ ኮቢድ 19 ኣብ ክርስቲያናዊ ተልእኮ ኣፍሪቃ ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለዋ…

ጽልዋ ዓለምለኻዊ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ኮቪድ 19 ኣብ ሓፈሻዊ ክርስቲያናዊ ተልእኮን ብፍላይ ድማ ኣብ ጉዕዞ ሰላም ኣህጉር ኣፍሪቃ ዘኸተሎን...

“ነሥአ ደዌነ ወፆረ ሕማመነ/ብሓቂ ንሱ ሕማምና ተቀበለ፡ ንሥቓይና ተሰከመ” …

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ። ዕለተ ዓርብ (ስቅለት) ኣብ ሥነፍጥረት ብዕለት ዓርቢ “ንግበር ሰብአ በአርአያነ ወበአምሳሊነ” ፡ ከም መልክዕና ብምስልና...

  

latest articles

PRAYER

Prayer is a word by which man communicates with his Creator in Faith, thanking and beseeching Him for the forgiveness...

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...