ትንቢተ ዮናስ

Oct 04, 2017

ሓደ ካብ 46 መጻሕፍተ ብሉያት ዝኾነ ትንቢተ ዮናስ እዩ። ናይዚ መጽሓፍ’ዚ ጸሓፊ ባዕሉ ነቢይ ዮናስ እዩ ዝብል ትውፊት ኣሎ።

ዮናስ፡ ማለት “ርግቢት ወይ ከኣ ለዋህ” ማለት እዩ። ሕፃን እንከሎ፡ ብነቢይ ኤልያስ ካብ ሞት ዝተንሥአ ወዲ ሰርፕታዊት ሰበይቲ እዩ። (1ይ ነገ. 17፡17-24) ብኣካልን ብጸጋን ምስ ዓበየ ድማ ኣብ 1200 ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ፡ ኣብ ዘመነ ንጉሥ ዓሞፅ ወዲ ምናሴ ሃብተ ትንቢት ተዋሂብዎ ዝንበ ነቢይ እግዚአብሔር ኮነ።

ዋላ እኳ ነቢይ ዮናስ እስራኤላዊ ነቢይ እንተኾነ ብትእዛዝ እግዚአብሔር ካብ ምድረ እስራኤል ወፃኢ ናብ ዝኾነት ከባቢ 120,000 ተቐማጦ ዝነበርዋ ናይ ኣሶራውያን ዓባይ ርእሰ ኸተማ ነነዌ ከይዱ ኣስተምሃረ።

እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንነቢይ ዮናስ “ተንሥእ እሞ ናብ ነነዌ ናብታ ዓባይ ከተማ ኬድካ መሃር” በሎ። ነቢይ ዮናስ ግና ለውሃት እግዚአብሔር ከምኡ’ውን ክፍኣት ሕዝቢ ነነዌ ይፈልጥ ስለዝነበረ ፈቓደኛ ኮይኑ ኣይተረኽበን። ዮናስ ማለት ለዋህ ስለዝኾነ፡ ‘ኣብ ቅድሚኡ ስለዝረኣየኒ እኮ እዩ ከምዚ ዝበለኒ’ ኢሉ ካብ ገጽ እግዚአብሔር ንምኽዋል ንተርሴስ ብእትኸይድ መርከብ ተሳፊሩ መንገዱ ቐጸለ። ሽዑ እታ መርከብ ኣብ ማእከል ባሕሪ ምስ በጽሐት ብርቱዕ ማዕበል ተላዒሉ ነታ መርከብ ኪግምጥላ ደለየ። እቶም ኣብታ መርከብ ተሳፊሮም ዝነበሩ ሕዝቢ ዘቃልለሎም መሲልዎም ነቲ ኣቝሑቶም ናብ ባሕሪ ኪድርብዩ ኸለዉ፡ ዮናስ ግና ደቂሱ ነበረ። እቲ መራሕ መርከብ ድማ እዚ ዅሉ ሕዝቢ ኪጭነቕን ኪሽገርን ከሎ ዮናስ በጥ ኢሉ ደቂሱ ምስ ረኣዮ ‘ኣንታ ሰብኣይ እንታይ እዩ ሥራሕካ፧ እዚ ሕዝቢ ኣብ ዓቢይ ኃደጋ ወዲቑ ናብ ዘዘምልኾ ኣምላኽ እናለመነን እናተማሕፀነን ንምንታይ ኢኻ ናብ ፈጣሪኻ ዘይትልምን፧’በሎ። ሽዑ ዮናስ እዚ ብሰንኪ ኃጢኣተይ ዝመጽአ እዩ፡ ስለዚ ናብዚ ባሕሪ ደርብዩኒ’ሞ እዚ ማዕበል ክሃድኣልኩም እዩ’ በሎም። እቶም ሕዝቢ ግና ከመይ ጌርና ክንድርብየካ እንተኾነ ግዳ ዝሃድኣልና እንተኾይኑሲ ዕጫ ነውድቕ’ሞ እቲ ዕንጨይቲ ዝበጽሖ ይደርበ፡ ተበሃሂሎም ዕንጨይቲ እንተውደቑ ናብኡ በጽሐ። እቲ ማዕበል እናበርትዐ ምስ ከደ ግና እንከይፈተዉ ንዮናስ ናብቲ ባሕሪ ደርበይዎ። ይኹን ደኣ እምበር እግዚአብሔር ንዮናስ ዚውሕጥ ዓሣ ኣንበሪ ኣዳልዩ ስለ ዝነበረ ዮናስ ምስ ተደርበየ ዓሣ ተቐቢሉ ወሓጦ፡ እቲ ማዕበል ድማ ሃድአ፡ እቲ ንዮናስ ዝወሓጦ ዓሣ ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ኣብ ጫፍ ምድሪ ነነዌ ተፍኦ፡ ዮናስ ከኣ ነቲ ሃገር ስለ ዘይፈልጦ “እዚ ሃገር’ዚ መን ይበሃል፧” ኢሉ እንተ ሓተተ ነነዌ በልዎ። ዮናስ ካብ ኢድ እግዚአብሔር ከም ዘየምለጠ ተረዲኡ ናብታ ኸተማ ኣተወ። ስፍሓት እታ ኸተማ መንገዲ ሠለስተ መዓልቲ ስለ ዝነበረ፡ መንገዲ ሓደ መዓልቲ ዚኸውን ምስ ከደ፡ ‘እስከ ሠሉስ ዕለት ትትገፈታዕ ነነዌ/ እዛ ኸተማ’ዚኣ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ክትግልበጥ እያ’ እናበለ ኪምህር ጀመረ። እዚ ትምህርት’ዚ ኸኣ ኣብ እዝኒ ንጉሥ በጽሐ። ንጉሥ ካብ ዙፋኑ ወሪዱ፡ ማቕ ተኸዲኑ፡ “ካብ ዝጠቡ ሕፃናት ጀሚሩ ክሳብ እንስሳ፡ ንሠለስተ መዓልቲ ንኺጾሙ ትእዛዝ ኣመኃላለፈን ጽኑዕ ኣዋጅ ኣወጀን። ሽዑ ሕዝቢ ነነዌ በቲ መልእኽቲ እግዚአብሔር ኣመኑ። መግለጺ ስቡር ልቦምን ትሕትናኦም ድማ ማቕ ተኸዲኖም ኃጢኣቶም እናተኣመኑ ጾሙን ጸለዩን። በዚ መሠረት እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቲ እምነቶምን ስቡር ልቦምን ጾሞምን ጸሎቶምን ከምኡ’ውን ካብ እኩይ ግብሮም ማለት ካብኡ ክፉእ መንገዶም ከም ዝተመልሱ ተመልኪቱ ከምቲ ተዛሪብዎ ዝነበረ ኣይቀጽዖምን፡ ነቲ መዓት ናብ ምሕረት መለሶ። (ዮና. 1-ፍጻሜ)

ነቢይ ዮናስ፡ ከምቲ ዝተነበዮ ጥፍኣት ከተማ ነነዌ ኸም ዘይተፈጸመ ምስ ርኣየ ፍጹም ኰረየ። ናብ እግዚአብሔር ድማ “ኦ እግዚአብሔር እልምነካ ኣሎኹ፡ እቲ ኣብ ሃገረይ ከሎኹ ዝተዛረብክዎስ እዚዶ ኣይኮነን፧ መሓርን ርኅሩኅን ንዅራ ደንጓይን በዓል ዓቢይ ምሕረትን ንእኩይ እትጥዓሰሉን ኣምላኽ ከም ዝኾንካ ስለ ዝፈለጥኩ እየ ኣቐዲመ ናብ ስፐይን ዝሃደምኩ። ኦ እግዚአብሔር እምበኣርሲ ሕጂ ኻብ ብሕይወት ምንባርሲ ሙማት ይኅሸኒ እሞ እልምነካ ኣሎኹ ውሰደኒ” ኢሉ ጸለየ። እግዚአብሔር ድማ “ክሳዕ ክንድዚ ክትቍጣዕ’ዶ ይግባኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ነቢይ ዮናስ ከኣ ኻብታ ኸተማ ንወገን ምሥራቕ ኣቢሉ ወፀ እሞ ኣብኣ ተቐመጠ። ንርእሱ ድማ ዳስ ገበረ። ነታ ኸተማ ዚወርዳ ኺርኢ ኸኣ ኣብ ጽላላ ተቐመጠ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ ከተጽልለሉ እሞ ኻብ ሕሰሙ ኸተናግፎ ኢሉ ሓንቲ ተኽሊ ኣብቈለ ኣብ ልዕሊኡ ኸም እትዓቢ ድማ ገበራ። ዮናስ’ውን በታ ተኽሊ ኣዝዩ ተሓጐሰ። ግናኸ ንጽባሒቱ ምስ ወግሐ ኣምላኽ ነታ ተኽሊ ሓሰኻ ከም ዚበልዓ ገበረ፡ ንሳ ኸኣ ነቐጸት። ፀሓይ ምስ በረቐት ድማ እግዚአብሔር ኣምላኽ ውዑይ ንፋስ ምሥራቕ ሰደደ፡ ፀሐይ ከኣ ንዮናስ ክሳዕ ዜሕለሉ ርእሱ ወቕዓቶ። ንሱ’ውን ‘ካብ ብሕይወት ምንባር’ሲ ሞት ይኅሸኒ’ ኢሉ ንሕይወቱ ሞት ለመነላ።

እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ “ብዛዕባ እታ ተኽሊ ኽትቍጣዕ’ዶ ይግብኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ዮናስ ድማ “ክሳዕ ሞት ዜብጽሕ ቍጥዓ እኳ ኽቝጣዕ ይግብኣኒ እዩ፧” ኢሉ መለሰሉ።

እግዚአብሔር ከኣ “ንስኻ በታ ዘይደኸምካላን ዘየዕቤኻያን ብሓንቲ ለይቲ በቘለት ብሓንቲ ለይቲ ድማ ጠፍአት ተኽሊ ትጕሂ ኣሎኻ። ኣነኸ ነታ ዓባይ ከተማ ነነዌ የማኖም ካብ ጸጋሞም ኪፈልዩ ዘይክእሉ ካብ ሚእትን ዕሥራን ሽሕ ዚበዝኁ ሰብን ብዙኃት እንስሳን ዘለውዋ ክርኅርኃላ ዘይግብኣኒ’ዶ ይመስለካ፧” በሎ።

ብድኅር’ዚ ነቢይ ዮናስ ናብ ምድረ እስራኤል ተመሊሱ ተቐመጠ። ኣብ 170 ዓመት ዕድመኡ ድማ ብዕለት 25 መስከረም ብሰላም ዓረፈ።

ካብ ካልኦት መጻሕፍተ ነቢያት፡ ብዛዕባ ነቢየ እግዚአብሔር ኣስፊሑ ዝገልጽ መጽሓፍ ትንቢተ ዮናስ እዩ። ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ብዛዕባ ኸተማ ነነዌን ጾም ሕዝቢ ነነዌን ነቢይ ነነዌ ዮናስን . . . ተገሊጹ ኣሎ።

ኣከፋፍላ ናይዚ መጽሓፍ፦

1. መጸዋዕታ ዮናስን ህድማኡን
2. ሠለስተ መዓልትን ለይትን ጸሎት ዮናስ ኣብ ከርሠ ዓሳ
3. ስብከት ዮናስን ፍሪኡን
4. ኵራ ዮናስን መልሲ እግዚአብሔርን

ብሓፈሻ እዚ መጽሓፍ’ዚ ለውሃትን ይቕረ በሃልነትን ፍቕርን ምሕረትን እግዚአብሔር፣ ፍሬ ንስሓን ጾምን፣. . . ዝገልጽ መጽሓፍ እዩ።

ሰላም ለዮናስ በከርሠ አንበሪ ዘትኀትመ፡

አምሳለ ክርስቶስ ይኩን በከርሠ መቃብር ዘኖመ፡

እግዚአብሔር ይቤሎ ጊዜ በሐሩር ሐመ፡

ኢይሣሃላኑ ለነነዌ ወኢይምህካ ዳግመ፡

እንተ ኢተከልከ አንተ ትምህክ ሐምሐመ።

በረከተ አምላኩ ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!

ዘመነ ዮሐንስ፦ 4 ታኅሣሥ 2012 ዓ.…

December
Saturday
14
ዝክር፦ እንድርያስ ሓዋርያ ፡ አባ ፃእ፡ ወያዕቆብ፡ ወዘካርያስ፡ ወስምዖን፡ ወታዖድራ፡ ወታውፍልያ። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ 2ይ ቆሮ. 11፡21-ፍጻሜ። 1ይ ዮሐ. 4፡7-16-ፍጻሜ። ግብ. ሐዋ. 4፡29-ፍጻሜ። ምስባክ፦ መዝ. 98/99። ወንጌል፦ ማቴ. 4፡17-22። ቅዳሴ፦ ዘሐዋርያት። * * *
00:00 h

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ሓዋርያ ቅዱስ እንድርያስ - ‘በኵረ ሓዋርያት፡ ተባዕ ለመስቀል’

• ‘እንድርያስ’ ፦ ‘በኵረ ሓዋርያት’ ማለት እዩ።ቅዱስ እንድርያስ ኃው ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ ኮይኑ ኣብ ዓዱ ቤተ ሳይዳ ብምግፋፍ ዓሣ ይናበር...

ክብረ በዓል በአታ ለማርያም ብድምቕ ዝበለ ሥነ ሥርዓት ተኸቢሩ!

ዓመት መጽአ 3 ታኅሣሥ ዝኽበር ‘በአታ ለማርያም’፡ ሎሚ ዓመት’ውን ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ብድምቀት ተኸቢሩ። ብፍላይ ድማ ኣብተን ብስም በአታ...

ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ኣብ እስራኤል ብዘጋጠመ ኵነታት ቃለ ምጽንናዕ…

ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ነቲ ብዕለት 23 ኅዳር 2012 ዓ.ም. (03 ታኅሣሥ 2019 ፈ.) ዘጋጠመ ኵነታት ኣዝዩ ዘሰንብድን ልቢ ዝትንክፍን...

ቤተ መቅደስ ናብ ቤተ መቅደስ ኣትያ - ‘በአታ ለማርያም’

‘በአታ ለማርያም’ ፦ ማለት ምእታው ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ናብ ቤተ መቅደስ ማለት እዩ። ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ዘርኢ እሴይ፡...

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ኰዳዱ አቡነ ብፁዓ አምላክ ብዓቢይ ክብሪ…

ዓመት መጸ 1 ታኅሣሥ ዝብዕል ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ኰዳዱ ኣቡነ ብፁዓ አምላክ፡ ሎሚ ዓመት ድማ ሕዝበ ክርስቲያን ናይዚ ክብረ...

ዘመነ አስተምህሮ (6 ኅዳር ክሳዕ 6 ታኅሣሥ)

ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዕለት፡ ብፍላይ ከኣ ዕለተ ሰንበት እሑድ ዝዝመር፡ ዝስበኽ፡ ዝንበብን ዝቕደስን ብሓፈሻ ዝበጽሕ ስብሐታትን ዝንበብ ቃለ እግዚአብሔርን ምሥጢር...

ታሪክ ሠለስቱ ደቂቅ ንሕፃናት

  ከመይ ቀኒኹም ሕፃናት ሎሚ ብዛዕባ ታሪኽ ሠለስቱ ደቂቅ ክንመሃር ኢና! ኣናንያ ኣዛርያ ሚሳኤል ዝበሃሉ ሠለስተ መንእሰያት ነበሩ። እዞም መንእሰያት’ዚኦም ብምርኮ ኣብ...

ዓመታዊ በዓል ቤተ ትምህርቲ ሰንበት ደብረ ኤፍራታ ብመሳጢ መንፈሳዊ መደባት…

28 ኅዳር 2012 ዓ.ም.፡ ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርቲ ሰንበት ደብረ ኤፍራታ ቅዱስ ዑራኤል ቤተ ክርስቲያን ቀሓውታ፣ “ንቤተ ክርስቲያነይ ኣብ ልዕሊ...

አሥርቆት ዘወርኀ ዘታኅሣሥ

ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ ታኅሣሥ ያብጽሐነ እስከ ወርኀ ጥር በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ ታኅሣሥ ቡሩክ መዓልቱ ፱ ወእምዝ ይትዌሰክ። ሎሚ ቡሩኽ...

ገዳማት ደብረ ምዕዋን ወደብረ ኰዳዱ ኣቡነ ብፁዐ ኣምላክ !

ያፍቅረነ እግዚእን ዘመደ ማርያምን ዝበሃሉ ፍቅረ እግዚአብሔር ዘለዎም ብሃይማኖት ጽኑዓትን ብሥነ ምግባር ትጉሃትን ሰብ ኃዳር ነበሩ። ወትሩ ብጸሎት ንቑሓት ስለዝነበሩ፡...

ይትዔገሥ ከመ ዘኢየአምር

 ከም ዘይፈልጥ ይዕገሥ!” (ቅዳሴ ሠለስቱ ምእት ቍ. 59-60) እግዚአብሔር፡ ብባህሪኡ ከሀሌ ኵሉ፡ ማእምረ ኵሉ፡ ምሉእ በኵለሄ እዩ። “አኃዜ ዓለም በእራኁ ኵሉ እኁዝ...

“ቤት ኣምላኽና ከቶ ኣይንኃድግን ኢና” ነህ. 10፡39

ተረፈ ምርኮን ካብ ምርኮ ዝተመልሱን እስራኤላውያን ብመሪሕነት ካህን ዕዝራን ነህምያን ኃይለ እግዚአብሔር ተዓጢቆም፡ ዝፈረሰ ቤተ መቅደስን፡ ዝዓነወ ቐጽሪ ኢየሩሳሌምን መቓብር...

  

latest articles

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...

EXISTENCE OF GOD

The name God signifies the Divine Being, meaning He who created the world and governs it. There is one invisible...