መስቀል ብርሃን ለኵሉ ዓለም መሠረተ ቤተ ክርስቲያን

Sep 26, 2019

ዓመት መጸ (፲፯) 17 መስከረም፡ ብስብሐተ ማኅሌትን ውዳሴን ቅዳሴን፡ ብብርሃን ዳሜራን ሆየ ሽግን፡ ብዓቢይ ሓጐስ እነኽብሮ በዓል፡ በዓለ መስቀል’ዩ። እዚ በዓል’ዚ ወርኀ ክረምት እዋን ልምላሜ ኃሊፉ ወርኀ ጽጌን ፍሬን ዝትክኣሉ፡ ከምኡ’ውን ብርሃን ፀሓይ ዝደምቀሉ ኣብ ቀዳማይ ወርኂ ናይ ሓድሽ ዓመት ዝብዕል ብምዃኑ በዓል ተስፋን ብርሃንን እዩ።
ዋላ እኳ “መስቀል” ማለት ዝተመሳቐለ ናይ ዕለተ ሠሉስ ፍጥረት ዕፅ እንተኾነ፡ ብደመ መለኮት ዝኸበረን ዝተቐደሰን ስለዝኾነ፡ ‘ንጉሠ ዕፀዋት’ ዝብል ቅጽል ስም ክወሃቦ ክኢሉ።

ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ “መስቀል” ትእምርተ ውርደትን መርገምን ብምንባሩ (ዘዳ. 21፡23) ብፍላይ ሮማውያን ንገበነኛ ሰብ ኣብ መስቀል ሰቂሎም ይቐትልዎ ነበሩ። ኣብቲ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ወንጌለ መንግሥት ድኅነተ ዓለም ዝሰብከሉ ዝነበረ ጊዜ፦ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ሮማውያን ዝነበሩ ኣይሁድ ብጽልእን ጭካነን ተላዒሎም ብሥርዓት ሮማውያን ክሰቕልዎ መደቡ። ነቲ ብባህሪኡ በደል ዘይብሉ ኣምላኽና፡ “በደለኛ እዩ” ንኽብሉ ኣብ ቅድሚ ጲላጦስ “ይሰቀል፡ ይሰቀል” እናበሉ ጨርሑ። (ማቴ. 27፡22-23)

ጲላጦስ ኣኅሊፉ ምስ ሃቦም’ውን ምስ በደለኛታት ቈጺሮም ኣብ መንጐ ክልተ በደለኛታት ሸፋቱ ኣብ መስቀል ሰቐልዎ። (ኢሳ. 53፡12 ፣ ሉቃ. 23፡33) ቅዱስ ዮሓንስ አፈወርቅ ኣብ ቅዳሴኡ ቍጽሪ ፶፫ ፦ ‘ፍቅር ሰሐቦ ለወልደ አምላክ እመንበሩ ወአብጽሖ እስከ ለሞት፡ ሰቀልዎ ከመ እቡስ ለዘአልቦቱ አበሳ ወኈለቍዎ ምስለ ጊጉያን ለገባሬ ሕይወት/ ፍቕሪ ሰብ ንወዲ ኣምላኽ ካብ መንበሩ ስሒቡ ክሳብ ሞት ኣብጽሖ።

ነቲ ኣበሳ ዘይብሉ ከም ኣበሰኛ ሰቐልዎ፡ ነቲ ሕይወት ዝፈጠረ ምስ ገበኛታት ቈጸርዎ’ ከምዝብል መፍቀሬ ሰብእ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንበደል ኣዳም በደሉ ገይሩ፡ ምስ በደለኛታት ከም በደለኛ ተቈጺሩ ኣብ መስቀል ተሰቂሉ ንዓለም ኣድኃነ። ነቲ ንኣዳም ዕፀ በለስ ኣብሊዑ ካብ ገነት ዘውፅኦ ዲያብሎስ ኣብ ዕፀ መስቀል ተሰቒሉ ሰዓሮ። ኣብ መንጎ ሰማይን ምድርን ኢዱ ዘርጊሑ ተሰቒሉ ሞተ። ሞቱ ድማ ነቶም ተረኃኂቆም ዝነበሩ ሰማያውያንን ምድራውያን ኣቀራረቦም፣ ተፈላልዮም ንዝነበሩ ሕዝብን ኣሕዛብን ድማ ሓደ ገበሮም። (ኤፌ. 2፡14-17)

ቅድም ትእምርተ ውርደትን መርገምን ዝነበረ መስቀል፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ፡ ኃይሊ እግዚአብሔር ዝተገልጸሉን ድኅነት ኣዳም ዝተፈጸመሉን ቅዱስ ዕፅ ብምዃኑ ትእምርተ ክብርን ልዕልናን ትእምርተ ድኅነትን ሰላምን፣ ትእምርተ ብርሃንን ፍቕርን፣ ትእምርተ ሥርየትን ምሕረትን ኮነ።

ድኅሪ ትንሣኤ ክርስቶስ፡ እዚ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ መስቀል፡ ብዙኅ ድንቂ ተኣምራት ይገብር ስለዝነበረ፡ ኣይሁድ ብኽፍኣት ተላዒሎም ስመ ዝኽሩ ንምጥፋእ ኣብ ጕድጓድ ቀበርዎ። ንኣስታት 300 ዓመት‘ውን ክሳብ ጎቦ ዝኸውን ብጐሓፍ ተደፊኑ ነበረ።

ሠናይ ዘመን ጊዜ ሰላም ምስ ኮነ ግና ነቲ ዝጠፍአ ምድላይ ልሙድ ስለዝኾነ፡ ንግሥቲ እሌኒ መብጽዓኣ ንምፍጻም ሠራዊት ኣኸቲላ ናብ ኢየሩሳሌም ብምኻድ፡ ብሓበሬታ ኪራኮስ ዝስሙ ሽማግለ ሰብኣይ ኣብቲ “መስቀል ጐይታ” ዝተቐብሮ ጎቦ በጺሓ ደሚራ ወልዐት። ከምቲ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ድርሰቱ (አርያም ዘኃሙስ)፡ “ዘዕጣን አንጸረ ሰገደ ጢስ በጎልጎታ ዘደፈኑ አይሁድ ዮም ተረክበ ዕፀ መስቀል” ዝበሎ እቲ ጢስ ዕጣን ናብ ሰማይ ዓሪጉ ናብቲ መስቀል ዘለዎ ቦታ ተመሊሱ ሰገደ። ንግሥት እሌኒ፡ በዛ ዕለት’ዚኣ ድማ 17 መስከረም መሥርሕ ኵዕታ ጀሚራ፡ 10 መጋቢት ብርሃን ቅዱስ መስቀል ረኣየት። ንሱ ምዃኑ ዘረጋግጽ ከኣ ሕሙማት ስለዘሕወየን፡ ምዉታን ስለዘተንሥአን ዜና ተኣምሩ ኣብ ኵሉ ዓለም ተሰምዐ።

ገቢረ ተኣምራት ናይ መስቀል ግና ካብ ዓለመ መላእኽት ዝጀመረ’ዩ። ቅዱሳን መላእክት ብእግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ኣብ ኣካሎምን ልብሶምን ብርሃናዊ መስቀል ምስ ተቐርጸሎም፡ ንዲያብሎስ ምስ ሠራዊቱ ተዋጊኦም ብምስዓር ናብቲ መትሕተ ታሕቲት ተባሂሉ ዝፍለጥ ናብ እንጥርጦስ ደርበይዎ።

መፍቀሬ እግዚአብሔር ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ’ውን ኣብ ሰማይ ብርሃን መስቀል ምስ ተገልጸሉ፡ ንዓላዊ ንጉሥ መክስምያኖስ ስዒሩ ብሓቅን ርትዕን ነገሠ።

ቅዱስ መስቀል ኃይሊ ዝህብ፡ ዓወት ዘጓናጽፍ፡ ካብ ደዌ ሥጋን ነፍስን ዝፍውስ፡ ልብሰ ጸልማት ኃጢኣት ኣርኂቑ ብርሃን ጽድቂ ዘልብስ ብምዃኑ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ብዝተፈላለየ መንገዲ ተኽብሮ።
“መስቀል ብርሃን ለኵሉ ዓለም መሠረተ ቤተ ክርስቲያን / መስቀል ንዅሉ ዓለም ዘብርህ መሠረት ቤተ ክርስቲያን እዩ።” (ዘመድኃኔ ዓለም ኅዳር) ከም ዝብል ኵሉ ትምህርትን ሥርዓትን ቤተ ክርስቲያን ንቅዱስ መስቀል ሰንደቅ ዕላማ ዝገበረ እዩ። (መዝ. ፶፱፡፬/60፡4) ብቡራኬ በረኸት ንረኽበሉ፡ ብምምዕታብ ንሰይጣን ነርኅቐሉ፡ ሃይማኖትና ንምምስካር ኣብ ክሳድና ንኣስሮ፡ መንፈሳዊ ፍቕርና ንምግላጽ ኣብ ኵሉ ንዋየ ቅዱሳትን ክዳውንትናን ንሥዕሎ፡ . . . ኵሉ ትእምርተ መስቀል’ዩ። ብፍላይ 17 መስከረም ዳሜራ ወሊዕና፡ እነኽብሮ ሓደ ካብ ዓበይቲ በዓላት’ውን በዓለ መስቀል እዩ።

ስለዚ ቅዱስ መስቀል ክንድ’ዚ ኽብሪ ስለ ዘለዎ፡ “ዮምሰ ለእሊአየ አበርህ በመስቀልየ/ ሎሚ ብመስቀለይ ከብርሃልኩም እየ” እናበልና ክንዝምር ከምኡ’ውን መስቀሉ ተሰኪምና ክንስዕብ ይግባእ። (ማቴ. 10፡38)

ብርሃነ ብርሃናት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ኣብ ልብና ዘለዓለማዊ ብርሃን ከብርሃልናን ብኃይለ መስቀሉ ካብ ኵሉ ፈተና ሰይጣን ክሕልወናን ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ፡ ኣሜን!

ዘመነ ዮሐንስ 8 ጥር 2012 ዓ.ም.

January
Friday
17
ዝከር፦ ሶል ጴጥሮስ ዘሮሜ፡ ወኢፍራ፡ ወአትንያኖ፡ ወሉያ፡ ወመይልን፡ ወመሶላዮስ፡ ወማርትያ።               ዘቅዳሴ ምንባብ፦ ቆላ. 2፡1-11። 1ይ ዮሐ. 5፡1-5። ግብ. ሐዋ.  22፡6-16። ምስባክ፦ መዝ. 148/149 ወንጌል፦ ማቴ. 2፡19-ፍጻሜ። ቅዳሴ፦ ዘዲዮስቆሮስ።        * * *
00:00 h
Ad Right

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

መበል 50 ዓመት ወርቃዊ ኢዮቤልዩ ምምሥራት ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ…

7 ጥር 2012 ዓ.ም.ግ (16 ጥሪ 2020 ፈ.) ክብረ በዓል ቅድስት ሥላሴ ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክኸብር ከሎ ብፍሉይ ግን...

ሓበሬታ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም 2020 ዓ.ም. (2020 ፈ.)

 ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ዝምልከት...

ጋሻ ንምቕባል ንቀዳደም! - ሥላሴ ኣብ ቤት አብርሃም

ጋሻ ምቕባል፡ ብዙኅ በረኸትን ጸጋን ዘውህብ እዩ። 7 ሓምሌ ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባሉ፡ ኣጋእዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ ኣብ ቤቱ ዝተኣንገዱሉን፡...

ግዝረት ኣብ ክርስትና፧?!

ግዝረት፡ ማለት ሕፃን ዕልቦኡ ዝኽንሸበሉ ኵነት እዩ። ዕልቦ ፆታዊ ኽፍሊ ኣካል ናይ ሕፃን ብምቕራጽ ዝፍጸም እዩ።

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተገዚሩ ድዩ፧

ሓደ ካብተን ትሽዓተ ንኡሳን በዓላት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ግዝረት’ዩ። ሠራዔ ሕግ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይካ በይና ኃጢኣት ፡ ሕጊ...

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ወርቅ ኣቡነ ሊባኖስ ብዓቢይ ኽብሪ ተባዒሉ!

“ደቂቅየ ወደቂቅክሙ ኢይትጓነዩ በበዓልየ ወበዓልክሙ/ ኣብ በዓለይን በዓልኩምን ደቀይን ደቅኹምን ኣይፈላለዩ” ጻድቅ ኣቡነ ሊባኖስ ኣብ መፋርቅ 4ይ ክፍለ ዘመን ካብ ቁስጥንጥንያ...

ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ መንደፈራ ጉባኤ ተቓኒዑ!

ብዕለት 26 ታኅሣሥ 2012 ዓ.ም. (05/01/20 ፈ.) ብብፁዕ አቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ዝተመርሐ፡ ናይቲ ሃገረ ስብከት ኃለፍቲ ክፍልታትን...

  ብጐይታ ዝተፈትወ ሓዋርያ - ቅዱስ ዮሓንስ

ቅዱስ ዮሓንስ ብዙኅ ኣስማት መጸውዒ ዘለዎ ሐዋርያ እዩ።1. ፍቁረ እግዚእ (ጐይታ ዝፈትዎ)፦ ብሕይወቱን ናብራኡን ንጐይታ ኪመስል ይጽዕር ስለዝነበረ ጐይታ ይፈትዎ ነበረ።...

አሥርቆት ዘወርኀ ጥር

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ጥር ቡሩክ ያብጽሐነ እስከ ወርኀ የካቲት በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ ጥር...

ገዳም ደብረ ወርቅ አቡነ ሊባኖስ

ገዳም ደብረ ወርቅ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ሰንዓፈ ብሸነኽ ደቡብ ካብ ሰርሓ ብእግሪ ናይ ኣርባዕተ ሰዓትን ፈረቓን መንገዲ፡ ወይ...

ሀበኒ ወልድየ ልበከ (ምሳ. ፳፫፥ ፳፮)

ወደየ ልብኻ ሃበኒ! (ምሳ. 23፡26) ኣብ ቀጽሪ ናይ ልበይ ዝተሓፅረ መጻወድያ፣ሓደ ኢሉ ጀሚሩ ንልበይ ከብክያ፣ብጥበበይ ገይረ ክኣልዮ እንተ በልኩ፣መሊሰ ደኣ ኣብ...

በዓለ ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብድምቀት ተኸቢሩ!

ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድኅነት ደቂ ሰባት ዝተኣወጀሉ፡ መላእክት ብሓጐስ ዝዘመሩሉ፡ ጸልማት ኃጢኣት ዘመነ ፍዳ ዝተቐንጠጠሉ፡ ዲያብሎስ ዝተጨነቀሉ፡ ሰብአ...

  

latest articles

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...

EXISTENCE OF GOD

The name God signifies the Divine Being, meaning He who created the world and governs it. There is one invisible...