ሥነ ፍጥረት ዘዕለተ ኃሙስ

Jun 15, 2018

ኃሙስ፥ ካብ ‘ኀመሰ’ ዝብል ግእዛዊ ግሢ ዝወፀ ኮይኑ ‘ኃሙሻይ’ ማለት እዩ። ኣብ ኃሙሻይ መዓልቲ ናይ ሥነ ፍጥረት ካብ ደመ ነፍስ ዘይብላ ባሕሪ ብደመ ነፍስ ሕያዋን ዝኾኑ ፍጥረታት ተፈጥሩ። አምጻኤ ዓለማት ፈጣሬ ፍጥረት እግዚአብሔር ኣብ ኃሙሻይ መዓልቲ ብቀዳመይቲ ሰዓት ለይቲ “ለታውፅእ ማይ ዘይትሐወስ ዘቦ መንፈሰ ሕይወት፡ ወአዕዋፈ ዘይሠርሩ መልዕልተ ምድር ወመትሕተ ሰማይ፡ ወኮነ ከማሁ/ ማያት ደመ ነፍስ ዘለዎ ተንቀሳቃሲ ፍጥረት ተውፅእ በለ። እንሆ ድማ ብደመ ነፍሲ ሕያዋን ኮይኖም ዘስተንፍሱ ሠለስተ ዓይነታት ፍጥረት ካብ ማይ (ባሕሪ) ፈጠረ። ጽቡቕ ከም ዝኾነ ረኣየ እሞ ‘ፍረዩን ተባዝኁን ንማያት ባሕሪ ምልእዎ፡ ኣዕዋፍ ከኣ ኣብ ምድሪ ብዝኃ’ ኢሉ ባረኾም። (ዘፍ. 1፡20-23)

እዞም ፍጥረታት ዋላ እኳ ካብ ባሕሪ ይፈጠሩ እምበር ተፈጥሮኦም ካብ ኣርባዕተ ባሕርያተ ሥጋ (ማይ፡ ሓዊ፡ ንፋስ፡ መሬት) እዩ።

ኣካላቶም ዓጽሚ ጅማት ክኸውን ከሎ ብደመ ነፍስ ዝንቀሳቀሱ ናይ ደመ ነፍስ ፍልጠት ዘለዎም እዮም። ደመ ነፍስ ማለት ብደመ ነፍስነት ዝንቀሳቀሱ ደሞም ጠጠው ምስ ዝብል ምንቅስቓሶም ደው ዝብል ሕይወቶም ዘብቅዕ ማለት እዩ። (ዘፍ 1።20)

ናይ ዕለተ ኃሙስ ፍጥረታት ብሓፈሻ ዓበይቲ እንስሳ ባሕርን በብዓይነቱ ሕይወት ዘለዎም ውንጅርጅር ዚብሉ ዅሎምን፡ ክንፊ ዘለወን በብዓይነተን ኵለን ኣዕዋፍን ዘጠቓልል እዩ። እዚኣቶም፥

* ብዓይነቶም ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ዘመደ እንስሳ ዝበሃሉ ከም ዓሳ፣ ዘመደ ኣራዊት ዝበሃሉ ከም ጉማሬ. . ፣ ዘመደ ኣዕዋፍ ዝበሃሉ ከም ደርሆ ማይ  . . ዝኣመሰሉ እዮም።
* ብኣከያይዳኦም ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ብኣፍ ልቦም ዚሰሓቡ፡ ብእግሮም ዝኸዱ፡ ብኽንፎም ዝበሩ እዮም ።
* ብኣነባብራኦምን ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ጥራይ ዝነብሩ፡ ካብ ባሕሪ ተፈጢሮ ናብ ምድሪ ዝወፅኡ፡ ኣብ ባሕርን ምድርን ክነብሩ ዝኽእሉ እዮም።

ምሳሌን ትርጕምን

ባሕሪ ናይ ጥምቀት ምሳሌ ኮይኑ ካብ ባሕሪ ዝተረኽቡ ፍጥረታት ድማ ናይ ደቂ ሰብ ምሳሌ እዮም።

ሀ. ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ጥራይ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ ፡-

1. ተጠሚቆም ብሃይማኖትን ሠናይ ግብርን ጸኒዖም ዝነብሩ ሕዝበ ክርስቲያን፣
2. ቃል ኪዳኖም ሓልዮም፡ ሠናይ ተግባር እናፈጸሙ ዓስራት በዅራት ቀዳምያት እናውፅኡ ብፍቅሪ ጸኒዖም ዝነብሩ ሰብ ሓዳር፣
3. ኣብ ባሕሪ ኃጢኣት ጥሒሎም ዝነብሩ ኃጥኣን፣
4. . . .

ለ. ኣብ ባሕርን ንቑጽ ምድርን (የብስ) እትው ውፅእ እናበሉ ኣብ ክልቲኡ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ፦

1. ኣታዊ ወፃኢ ዝኾነ ሕይወት ዘለዎም ሓንሳእ ምስ እግዚአብሔር መንፈሳዊ ይኾኑ፣ ሓንሳእ ድማ ምስ ዓለም ዓለማዊ ዝኾኑ ሰባት፣
2. ሓንሳእ ሃይማኖቶም ኣጽኒዖም ይነብሩ፣ ሓንሳእ ድማ ከሓድቲ ይኾኑ ኣይኣመንቲ ኣይከሓድቲ ዝኾኑ ሰባት ፣
3. ሓንሳእ ናብራ ገዳም ከቢድዎም ናብ ጣዕሚ ዓለም ይኸዱ፣ ሓንሳእ ድማ ጣዕሚ ዓለም ሰልኪይዎም ናብ ገዳም ዝኸዱ መነኮሳት ፣
4. . . .

ሐ. ካብ ባሕሪ ተፈጢሮም በሪሮም ናብ ምድሪ ዝወፅኡ እሞ ኣብ ምድሪ ጥራይ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ ፦

1. ብጐይታ ዘይኣመኑ፡ ካብ የማናይ ጐድኑ ብዝወፀ ማየ ገቦ ዘይተጠምቁ ሰባት፣
2. ምእንቲ ንፈጣሪኦም ከሥምሩ ሓንሳእን ንሓዋሩን ካብ ናብራ ሥጋ ንናብራ ነፍስ፣ ካብ ሕጊ እንስሳ ንሕጊ መላእኽት መሪጾም፣ ካብ ቤተ ሰቦምን ሃገሮምን ተፈልዮም ጣዕሚ ዓለም መኒኖም አውሊ ልሒሶም እምኒ ተተርኢሶም ኣብ ፈቐዶ በዓትታትን ጐዳጕድን ዝነብሩ ባሕታውያን፣
3. . . .

ብኻልእ ምሳሌ ድማ

ሀ. ብኣፍ ልቦም ዝሰሓቡ፡-

1. ናይቶም ባዕሎም ሓሲቦም ሠሪሖም ተግባረ እድ ዝፍጽሙ ሰብአ ዓለም፣
2. ብቃል ኪዳን ጸኒዖም ዝነብሩ ሰብ ሓዳር፣
3. . . .

ለ. ብእግሮም ዝኸዱ፦

1. ናይ ካህናት፣
2. ‘ይስዓበኒ’ ብዝብል ኣማናዊ ቃል ተሳሒቦም ካብ ዘመድ ኣዝማድ ርኂቖም ብድንግልናኦም ጸኒዖም ኣሰር ጐይታ ዝስዕቡ መነኮሳት፣ ካብቶም ብኸብዶም ዝሓስቡ እቶም ብእግሮም ዚኸዱ ከምዝበልጹ፡ መነኮሳት ድማ ካብቶም ሰብአ ዓለም ይበልጹ።
3. . . .

ሐ. ብኽንፎም ዝበሩ

1. ናይቶም ተመስጦ ጸጋ ዘለዎም ሰማዕታት፣ (ግብ. 7፡ 55-56፣ 2ይ ቆሮ. 12፡3)
2. ካብ ብእግሪ ምኻድ ብክንፊ ምብራር ከም ዝበልጽ፣ ካብ ኵሉ ድማ እቲ ሀብተ ውሉድነት ሥላሴ ዝህብ ጥምቀት ይበልጽ፣
3. . . .

ብሓፈሻ ድማ እዞም ደመ ነፍስ ዘለዎም ሕያዋን ፍጥረታት ካብታ ደመ ነፍስ ዘይብላ ባሕሪ ከም እተረኽቡ፡ ከባቴ ኣበሳ መድኃኔ ዓለም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ካብታ ፍተወት እንስሳዊ ዘይብላ ንጽሕተ ንጹሓን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ናይ ምርኻቡ ምሳሌ እዩ።

ከምኡ’ውን እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ነዞም ዅሎም ካብ ባሕሪ ዝተፈጥሩ ፍጥረታት ፍልጠት ደመ ነፍስ ዝሃቦም ከምኡ ድማ ንዅሎም ብጥምቀት ሀብተ ውልድነት ዝረኸቡ ምእመናን መንፈሳዊ ፍልጠት ከምዝህቦም ዘረድእ እዩ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን !

ዘመነ ዮሐንስ 9 የካቲት 2012 ዓ.ም…

February
Monday
17
ዝክር፦ አባ በርሱማ፡ ወጳውሎስ ሶርያዊ፡ ወዮሴፍ፡ ወጴጥሮስ ሰማዕት። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ ኤፌ. 4፡1-6። 1ይ ዮሐ. 1፡8-ፍጻሜ። ግብ. ሐዋ. 11፡22-26። ምስባክ፦ መዝ. 111/112 ወንጌል፦ ዮሐ. 8፡51-ፍጻሜ። ቅዳሴ፦ ዘ፫፻ት ግሩም። * * *
00:00 h

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ሓዋርያ ቅዱስ ያዕቆብ ወልደ እልፍዮስ

ያዕቆብ ማለት አኀዜ ሰኰና አዕቃጺ (ሓንኳሊ) ማለት እዩ። ነገዱ ካብ ነገደ ጋድ ሃገረ ስብከቱ ኢየሩሳሌም ዕረፍቱ 10 የካቲት ቍጽሩ ካብ...

አዋጅ ምህላ ጾመ 40 ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያናት

“ቀድሱ ጾመ ወስብኩ ምህላ/እትጾሙሉ እዋን ፍለዩ ምህላ’ውን ኣውጁ” ኢዩ. 1፡14 ብኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሕገ ቀኖና ኣብ ዓመት ካብ ዘለዉ ሾብዓተ...

ሠራሕተኛታት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ናብ ገዳም ደብረ ጥሉል አቡነ…

05 የካ 2012 ዓ.ም.ግ (13 የካ 2020 ፈ.) ሠራሕተኛታት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ናብ ገዳም ደብረ ጥሉል አቡነ አብራንዮስ (እንዳ...

በዓለ ስምዖን ኣረጋዊ - 8 የካቲት

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ነፍስን ሥጋን ተዋሒዱ ምስ ተወልደ፡ ሕጊ መጽሓፋዊ ንምፍጻም ኣብ 40 መዓልቱ፡ መሥዋዕቲ...

ክብረ በዓል ገዳም አቡነ እንድርያስ ሰፍኣ ተኸቢሩ!

ዓመት መጸ 1 የካቲት ዝበዓል ዝክረ ዕረፍቲ ኣቡነ እንድርያስ ሎሚ ዓመት 2012 ዓ.ም. እውን ብዓቢይ መንፈሳዊ ክብሪ ተኸቢሩ! ኣብዚ ክብረ በዓል...

ዕለታት ጾመ ነነዌ

ጾመ ነነዌ ሓደ ካብቶም 7ተ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት ቤተ ክርስቲያን እዩ። ጾመ ነነዌ ኵል ሳዕ ዓቢይ ጾም ቅድሚ ምእታዉ ቅድሚ...

ንዑ ደቂቅየ ወስምዑኒ . . እመሀርክሙ - ታሪክ ሰብአ ነነዌ…

እግዚአብሔር ዝፈትወኩም ሕፃናት ከመይ ኣሎኹም፧ ናብዚ ሰዓትን እዝን ዕለትን ብሰላም ዘብጸሓና እግዚአብሔር ዝኸበረን ዝተመስገነን ይኹን። ልበ ኣምላክ ኣቦና ቅዱስ ዳዊት...

እንቋዕ ናብ ጾመ ነነዌ ኣብጽሓና፦ ሰኑይ 2 የካቲት ክሳዕ ረቡዕ…

ጾመ ነነዌ ሓደ ካብቶም ሾብዓተ ናይ ኣዋጅ ኣጽዋማት እዩ። ኣብ ነነዌ ዝቕመጡ ዝነበሩ ሕዝቢ ጾይሞም ምሕረት ከምዝረኸቡ፡ ሕዝበ ክርስቲያን ድማ...

አሥርቆት ዘወርኀ የካቲት

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! አሥርቆት ዘወርኀ የካቲት ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ የካቲት ያብጽሐነ እስከ ወርኀ መጋቢት በሰላመ እግዚአብሔር...

ገዳም ደብረ ጽጌ ጺዳርዋ ኣቡነ እንድርያስ (ሰፍኣ)

ገዳም ደብረ ጽጌ ጺዳርዋ፡ ኣብ ዞባ ደቡብ ከባቢ ሰፍኣ ምብራቕ ካብ ዓዲ ፈለስቲ ኣብ 1760 ሜትሮ ብራኸ ይርከብ። እዚ ገዳም’ዚ...

ገዳም ወግረ ስኂን ኣቡነ እንድርያስ (ዕፉን)

ገዳም ወግረ ስኂን ኣቡነ እንድርያስ ዕፉን ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ ዝርከብ ኮይኑ፡ ካብ ዓረዛ ንሸነኽ ደቡብ 33 ኪ.ሜ...

ኣብ ቅድስት ሃገር እስራኤል ዓመታዊ በዓል ብድምቀት ተኸቢሩ!

ቀዳም 23 ጥር 2012 ዓ.ም. (01/02/2020 ዓ.ም.ፈ.) ኣብ ቅድስት ሃገር እስራኤል ዓመታዊ ክብረ በዓል ዕረፍታ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ከምኡ...

  

latest articles

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...