ናይ ዕለተ ረቡዕ ሥነ ፍጥረት

Dec 18, 2017

“ብመዓልቲ ክሕጐስ ፀሓይ ኣብራህካሉ፣ ጸልማት ለይቲ ንኸይደፍኖ ንወርኂ ኣብራህካሉ፣ ግብሪ ኣእዳውካ ምእንቲ ኽፈልጥ ከዋኽብቲ ኣድመቕካሉ፣ ምእንቲ ክግዘኣካ መዓልታትን ዓመታትን ዘመናትን ሃብካዮ” (ቅዳሴ አትና. ቍ. 24)

“ረቡዕ” ማለት ንፍጥረት ራብዓይ መዓልቲ ማለት’ዩ። በዚ ዕለት’ዚ ፀሓይ፡ ወርኂን ከዋኽብትን ፈጠረ። (ዘፍ. 1፡14-16) “ወገብረ እግዚአብሔር ብርሃናተ ዓበይተ ዘየዓቢ ብርሃን ከመ ይምልክ መዓልተ፣ ወዘይንእስ ብርሃን ከመ ይምልክ ሌሊተ ምስለ ከዋክብት/ እግዚአብሔር ዓበይቲ ብርሃናት ፈጠረ፡ እቲ ዓቢይ ብርሃን ብመዓልቲ፡ እቲ ንእሽቶ ድማ ምስ ከዋኽብቲ ብለይቲ ከምዘብርሁ ገበረ።” ከምዝብል ኣብዚ ዓለም ከኣ ንፀሓይ ብመዓልቲ፡ ንወርኅን ከዋኽብትን ድማ ብለይቲ ኣሠልጠነን።

(መዝ. 136፡8-9) ዕላማ መፍጠሪአን ከኣ ጸልሚትዎ ንኸብርሃሉ ወይ ክብሪ ጐዲልዎ ንኽውስኻሉ ዘይኮነስ ንደቂ ሰባት ከብርሃ ከምኡ’ውን ንለይትን መዓልትን ንምፍላይ፣  ንኣርባዕተ ኣዝማናት፣ ንሾብዓተ ዕለታት፡ ንወርኃትን ዓመታትን ንምቝጻር ተፈጥራ። (ዘፍ. 1፡14-16 ፣ ኩፋ 2፡14፡ ቅዳሴ ሠለስቱ ምእት)

እግዚአብሔር ክፈጥረን ከሎ ኣበላሊጹ ፈጠረን። ፀሓይ ካብ ወርኅን ከዋኽብትን ትበልጽ፡ ወርኂ ድማ ካብ ከዋኽብቲ ትበልጽ። እግዚአብሔር፡ ካብቲ ካብ ዘይምህላው ናብ ምህላው ዘምጽኦ ብርሃን ክንዲ ሥርናይ ትኣክል ወሲዱ ኣብ ሾብዓተ ከፈሎ። እቲ ሽዱሽተ ኢድ ንፀሓይ ቀብአ። እቲ ዝተረፈ ሓደ ኢድ ድማ ኣብ ሾብዓተ ከፈሎ እሞ እቲ ሽዱሽተ ኢድ ንወርኂ ቀብአ። እቲ ዝተረፈ ሓደ ኢድ ድማ ንኸዋኽብቲ ቀብኦም። “ ወብርሃነ ዚአሁ ለፀሐይ ምስብዒተ እደ ያበርህ እምዘወርኅ/ (ሄኖ. 21፡54)” ከምዝብል ብርሃን ፀሓይ ሾብዓተ ዕጽፊ ካብ ናይ ወርኂ የብርህ፣ ወርኂ ድማ ብከምኡ መጠን ካብ ከዋኽብቲ የብርህ። (ሄኖ. 22፡4) 

ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ’ውን “ ካልእ ክብሩ ለፀሐይ ወካልእ ክብሩ ለወርኅ ወካልእ ክብሮሙ ለከዋክብት ወኮከብ እኮከብ ይኄይስ ክብሩ/ ክብሪ ፀሐይ ንበይኑ እዩ፣ ክብሪ ወርኂ’ውን ንበይኑ እዩ፣ ክብሪ ከዋክብት’ውን ንበይኑ እዩ፡ ብኽብርስ ኮኸብ’ውን ካብ ኮኸብ ይበልጽ እዩ” ይብል። (1ይ ቆሮ. 15፡41)

 

ኣፈጣጥራ ፀሓይ ካብ እሳትን ነፋስን እዩ። ከም ክቢ ሰማይ ኮይና ኵለንትንኣ ዘብርህን ዘንድድን ሓዊ እያ። (ሄኖ. 21፡10) ፀሓይ ብምዕራብ ኣትያ፡ ብሰሜን ዘይራ፡ ብምብራቅ ትበርቕ። ብመዓልቲ ድማ ሠልጢና ትውዕል።

ኣፈጣጥራ ወርኅን ከዋኽብትን ድማ ካብ ማይን ነፋስን እዩ። ወርኂ ብምብራቕ ወፂኣ ከተብርህ ትኃድር። ከዋኽብቲ ኸኣ ሰዓብቲ ወርኂ ስለዝኾኑ ምስ ወርኂ ከብርሁ ይኃድሩ።

 “እቲ ንፀሓይ መዓልቲ ዘግዝኦ፡ ንወርኅን ከዋኽብቲን ለይቲ ዘግዝኦም” (መዝ. 136፡8-10) ከም ዝበለ ቅዱስ ዳዊት፡ እግዚአብሔር ብኣምላካዊ ጥበቡ ፀሓይ እተብርሃሉ ጊዜያትን፡ ወርኅን ከዋኽብትን ዘብርሃሉ ጊዜያትን በበይኑ ገበሮ።

ፀሓይ፥ ብመዓልትን ለይትን እንተ ተብርህ ነይራ ብሰንኪ ዋዒ (ሙቀት) ፍጡር ዘበለ ምነደደ ነይሩ፣ ወርኅን ከዋኽብትን ከኣ ብለይትን መዓልትን እንተዘብርሃ ነይረን ብሰንኪ ዛሕልን ቁርን ፍጡር ዘበለ ምበረደን ምተኾምተረን ነይሩ።

ንዅሎም ከዋኽብቲ በብወርኃቱ መገብቲ ኣሕሉቕ ገበረሎም። ካብዚኣቶም ድማ መገብተ ዕለታት ማለት ኣብ ሰሙን ዘለዉ ሾብዓተ ዕለታት ዝምግቡ ሾብዓተ ከዋኽብት ኣለዉ፣ መገብተ ኣውራኅ ማለት ኣብ ዓመት ዘለዉ ዓሰርተው ክልተ ኣዋርኅ ዝምግቡ ዓሰርተው ክልተ ከዋኽብት ኣለዉ። ከምኡ’ውን መገብተ ኣዝማን ማለት ኣብ ዓመት ዘለዉ ኣርባዕተ ወቕትታት ዝበሃሉ ክረምቲ፡ መፀው፡ ሓጋይ፡ ፀደይ ዝምግቡ ኣርባዕተ ከዋኽብቲ ኣለዉ።

 ምሳሌን ትርጕምን 

ሀ. ፀሐይ 

  • ፀሓይ ኣብ መዓልቲ ሠልጢና ንሰባት ናይ ዕለት ሥራሖም ንኽሠርሑ ከም እተብርህ፡ ከምኡ ድማ ብፀሓይ ዝተመሰለ ፀሓየ ጽድቅ (ሚል. 4፡2) ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ብዘይካኡ ኣብ ሕይወትና ካልእ ክሥልጥን ኣይግብኦን እዩ እሞ ንሱ ብርሃን ነፍስና እዩ። ንሱ ንቤተ ክርስቲያን ብርሃና እዩ። ከምቲ ወርኂ ናይ ገዛእ ርእሳ ብርሃን ስለ ዘይብላ ካብ ፀሓይ ወሲዳ እተብርህ፡ ብወርኂ እትምሰል ቤተ ክርስቲያን (ራእ. 12፡1) ድማ ካብ ብርሃና ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃን ተቐቢላ ኣብ ጸልማት ዓለም ተበርህ። ከምቲ ከዋኽብቲ ሰዓብቲ ወርኂ ዝኾኑ፡ ብከዋኽብቲ ዝምሰሉ ምእመናን(ዳን. 12፡3) ድማ ንቤተ ክርስቲያን ስዒቦም ኣብ ዓለም የብርሁ።
  • ፀሓይ ናይ ሰብ ኣብነት እያ። ፀሓይ ምብራቓ ናይ ሰብ ምውላዱ፣ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ምብርሃ፡ ሰብ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ምንባሩ፣ ምእታዋ ናይ ሰብ ሙማቱ፣ ተመሊሳ ምውፅኣ ድማ ናይ ሰብ ትንሣኤ ኣብነት ይኸውን።
  • ብሓደ ወገን ፀሓይ ናይ ጻድቃን ምሳሌ ኮይና ከምቲ ንሳ ብብርሃና ጸኒዓ እትነብር፡ ጻድቃን ድማ ብሃይማኖትን ሠናይ ተግባርን ጸኒዖም ይነብሩ። (ማቴ. 13፡43) ከምኡ’ውን ብኻልእ ወገን ፀሓይ ናይ ኃጥኣን ምሳሌ ኮይና ከምቲ ንሳ ብብርሃና ጸኒዓ እትነብር፡ ኃጥኣን ድማ በቲ እከይ ተግባሮም ከይተነስሑ ጸኒዖም ናይ ምንባሮም ምሳሌ እዩ። (ማቴ. 24፡48-51)
  • ፀሓይ ናይ ጻድቃን ምሳሌ ኮይና፡ መዓልቲ ድማ ናይ መንግሥተ ሰማያት ምሳሌ’ዩ። ብጊዜ መዓልቲ ምሉእ ብርሃንን ሓጐስን ከምዝርከብ፡ ጻድቃን ድማ ኣብታ ፍጹም ሓጐስ ዘለዋ መንግሥተ ሰማያት ከም ፀሓይ በሪሆም ይነብሩ። (ራእ. 21፡1)
  • . . . ወዘይመስሎ።

ለ. ወርኂ 

ወርኂ፡ ካብ ዕለት 1 ክሳብ ዕለት 15 ዘሎ ጊዜ ተብርህ እሞ ካብ ዕለት 16 ክሳዕ ዕለት 30 ዘሎ ጊዜ ድማ ብርሃና እናነከየ ይኸይድ። ክሳብ ምጥፋእ በጺሓ ፈጺማ ምስ ጠፍአት ምስ ፀሐይ ርክብ ገይራ ብርሃን ትረክብ። (ሄኖ. 26፡17-20)

በዚ መሠረት፦

* ጻድቃን ብሰንኪ ኃጢኣት እኳ ጸጋኦም ተቐንጢጡ እንተወደቑ ብንስሓ ናብ ፈጣሪኦም ይምለሱ። ተወካፌ ንስሐ እግዚአብሔር ድማ ብለውሃቱ ይቅረ ኢሉ ናብ ዝቐደመ ክብሮም ይመልሶም።

* ከምቲ ወርኂ ካብ ዕለት 16 ክሳዕ ዕለት 30 ዘሎ ጊዜ ብርሃና እናነከየ ከይዱ ፈጺማ እትጠፍእ፡ ኃጥኣን ድማ ብቅድስናን ንጽሕናን ተፈጢሮም ክንሶም ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ ሕገ እግዚአብሔር በብሓደ እናፍረሱ ይጠፍኡ።

* ወርኂ ናይ ኃጥኣን ምሳሌ ኮይኑ ለይቲ ድማ ናይ ገሃነም ምሳሌ እዩ። ብጊዜ ለይቲ መከራ ከምዝጸንዕ፡ ኃጥኣን ድማ ኣብ ገሃነመ እሳት ድቕድቕ ጸልማት ዘይጠፍእ ሓዊ፡ ስቅያትን መከራን ይረኽቦም። (ማቴ. 25፡41)

* . . . ወዘይመስሎ።

ሐ. ከዋኽብቲ 

* ከዋኽብቲ ናይ ጻድቃን ምሳሌ ኮይኖም ኣብዚ ዓለም ብሃይማኖቶምን ምግባሮምን ትሩፋቶምን እናብርሁ ጸኒሖም፣ ኣብቲ ሰማያዊ ዓለም ድማ እናብርሁ ይነብሩ። ነዚ ኽገልጽ ከሎ ነቢይ ዳንኤል “እቶም ንብዙኃት ናብ ጽድቂ ዝምርሑ ከም ከዋኽብቲ ንዘለዓለም እናብርሁ ክነብሩ እዮም” (ዳን. 12፡3) 

* ብኽብርስ ኮኸብ ካብ ኮኸብ ከምዝበላለጹ ቅዱሳን ድማ ብኽብሪ የበላለጹ እዮም። (1ይ ቆሮ. 15፡40-41) 

* . . . ወዘይመስሎ።

ፈጣሬ ብርሃናት እግዚአብሔር ብብርሃን ትእዛዙ ተመላሊስና ናብ ፍጹም ብርሃን ዘለዋ መንግሥቱ ከእትወና ቅዱስ ፍቓዱ ይኹን። 

ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!

No events found.
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ክብረ በዓል ወዝክረ ዕረፍት አቡነ ኤዎስጣቴዎስ 18 መስከረም 2013 ዓ.ም…

ኣብ ናይ መንፈስ ደቆም ገዳማትን ብሽሞም ኣብ ዝተሓንፁ ኣብያተ ክርስቲያንን ክብረ በዓል ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ተኸቢሩ።

ክብረ በዓል ቅዱስ መስቀል 2013 ዓ.ም. ብመንፈሳዊ ተመስጦን ሓበንን ተባዒሉ!

ትማሊ ዕለት 17 መስከረም 2013 ዓ. ም. ክብረ በዓል ቅዱስ መስቀል፡ ዓቃቤ ወንበር ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ...

“ነቶም ቃል ኣምላኽ ዝነገሩኹም መራሕትኹም ዘክርዎም” ዕብ. 13፡7 - አቡነ…

ቅዱስ አቡነ ኤዎስጣቴዎስ ካብ ኣቦኡ ክርስቶስ ሞዐን፡ ኣደኡ ሥነ ሕይወትን ኣብ እንድርታ፡ ጽራእ ኣብ ዝተባህለ ዓዲ ተወልደ። ክርስቶስ ሞዐን ሥነ...

ወገብረ ሰላመ በደመ መስቀሉ/ ብደም መስቀሉ ሰላም ገብረ። ቈላ. 1፡19-20

በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!    * ኣመጻጽኣ መስቀል፣ መስቀል ማለት ‘ሰቀለ’ ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሲ ዝተረኽበ ኾይኑ ትርጕሙ ድማ ዝተመሳቐለ...

እንቋዕ ናብ በዓለ መስቀል 2013 ዓ.ም. ኣብጽሓና!

ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወፃእን እትነብሩ ምእመናንን ምእመናትን፣ ቅዱስ ፍቓዱ ኮይኑ ካብ ዘመነ ዮሓንስ ናብ ዘመነ ማቴዎስ ዘሰጋገረና እግዚአብሔር ኣምላኽና፣ እንቋዕ...

ንቤት ንባብ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ዘገልግል…

ንቤት ንባብ ደብረ ሲና ቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ኣብ መሥርሕ ምምሃርን ምስትምሃርን ከም መወከሲ ዘገልግል መጻሕፍቲ ብገባሬ ሠናይ ኣቶ ቴድሮስ...

ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት ሰንበት ቅዱስ ዮሐንስ ቤተ ክርስቲያን መድኃኔ…

ብዕለት 2 መስከረም 2013 ዓ.ም.ግ. “እግዚአብሔር ከኣ በደልካ ኣርሒቑልካ እዩ ኣይትመውትን ኢኻ” 2ይ ሳሙ. 12፡13 ብዝብል ኃይለ ቃል ዓመታዊ በዓል...

ካብ ርእሰ ዓውደ ዓመት ክሳዕ ፀአተ ክረምት

1. ካብ ዮሐንስ (መለወጢ ዘመን ) ክሳዕ ዘካርያስ (1 መስከረም ክሳዕ 8 መስከረም) ሓድሽ ዓመት ዝትክኣሉ እዋን ስለዝኾነ ኣብ ልቢ ክርስቲያን...

በዓለ ሥእል ዘጼዴንያ

ብመሠረት ትምህርቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ቅዱሳት ኣሣእል ብዙኅን ዓቢይን ጥቕሚ ይርከብ። ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝርከቡ ትምህርትታትን ታሪኻትን ብሥእላዊ ኣገላልጻ...

ሓድሽ ዓመት ብሓድሽ መንፈስ!

ኣብቲ ብብርሃን ዝወቀበ ዘመን ኣዳራሽ ፡ ኣርባዕተ ወንጌላውያን ከም ዕንቍ ተኾሊዖም ብሓጐስ ዝነብርሉ፡ ሓደ ንበይኑ ኣብ መደቡ ግልል ኢሉ ነበረ።...

ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት ሰንበት ቅዱስ ሩፋኤል ቤተ ክርስቲያን መድኃኔ…

ብዕለት 3 ጳጕሜን 2012 ዓ.ም.ግ. “ሕይወቱ ምሉእ ንእግዚአብሔር ኣሚኑ ዝኃፈረ የለን” መጽ.ሲራ. 2፡10 ብዝብል ኃይለ ቃል ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት...

ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ገዳመን ክሓንፃ ፕላን ኣጽዲቀን…

ናይ ደቀ ኣንስትዮ ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ብ29 መስከረም ብሠናይ ፍቓድ ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ተገደመ ቤተ ጸሎት፡ መንበሪ...

  

latest articles

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...

Tsinset (Annunciation – Feast of Incarnation)

In accordance with the cannon of the Church, one of the nine major feast days of Our Lord. it Tsinset (Annunciation...