ምሥጢረ ጥምቀት (1ይ ክፋል)

Nov 05, 2015

‘ጥምቀት’፦ ካብ ‘አጥመቀ’ ዝብል ግእዛዊ ልሳን ዝተረኽበ ኮይኑ መላእ ሰብነትካ ብማይ ምሕጻብ ማለት እዩ። 
ጥምቀት፡ ባዕሉ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተጠሚቑ ዝጀመሮ፡ ከምኡ’ውን “ዝኣመነ ዝተጠምቀ ይድኅን” (ማር. 16፡16) ክብል ዝመሃሮ፡ “ኪዱ ንዅሎም ኣሕዛብ ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስ እናኣጥመቕኩምን ዝኣዘዝኩኹም ዅሉ ኺፍጽሙ እናመሃርኩምን ደቀ መዛሙርተይ ግበርዎም”(ማቴ. 28፡19) ኢሉ ኣዚዙ ዝመሥረቶ እዩ።


በቲ ብጸሎት ናብ ማየ ጐቦ ዝተለወጠ ማይ፡ ብስም ሥላሴ ሠለስተ ሳዕ ኣቲኻ ብምውፃእ ጸጋ ውልድነት ሥላሴ ዘውህብ ዳግማይ ልደት እዩ። 

ጥቕሚ ጥምቀት

1. ድኅነት ብጥምቀት እዩ፦ 
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ዝተጠምቀ ሰብ ከም ዝድኅን፡ “እቲ ዝኣመነን ዝተጠምቀን ኪድኅን እዩ” (ማር. 16፡16) ክብል ምሂሩ’ዩ። እቲ ዘይተጠምቀ ሰብ ግና ድኅነት የብሉን። ጐይታ፡ ኣብ ትምህርቱ እቲ ዝኣመነ ጥራይ እዩ ዝድኅን ዘይምባሉ፡ ጥምቀት ንድኅነት ከምዘድሊ ነስተውዕል።

2. ብጥምቀት ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን ዳግማይ ንውለድ፦

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ነቲ ሓለቓን መምህርን ኣይሁድ ዝኾነ ኒቆዲሞስ ብዛዕባ ምሥጢረ ጥምቀት ክምህሮ ከሎ፦“ሓቂ ብሓቂ እብለካ ኣለኹ፡ ሰብ ዳግማይ ካብ ማይን ካብ መንፈስን እንተ ዘይተወሊዱ ናብ መንግሥቲ እግዚአብሔር ኣይኣቱን’ዩ” በሎ። (ዮሓ. 3፡3-6)። በዚ ዝረአ ሥርዓት ማለት ብማይ ዝፍጸም ጥምቀት ደቂ ሥላሴ ናይ ምዃን ጸጋ እንተዘይረኺብና መንግሥተ ሰማያት ክንኣቱ ኣይንኽእልን ኢና። ስለዚ “ካብ ማይን ካብ መንፈስን ምውላድ” ሃይማኖታዊ ግዴታ’ዩ።

3. ብጥምቀት ሥርየት ኃጢኣት ይርከብ፦

ቅዱስ ጳውሎስ ኃጢኣቱ ዝተደምሰሰሉ ኣብቲ ሓዋርያ ኪኸውን ዝተጸውዓሉ እዋን ዘይኮነስ ድኅሪ ብኢድ ሓናንያ ምጥማቑ እዩ። ባዕሉ’ውን ኣብ መልእኽቱ ድኅነት ዝርከብ ብጥምቀት ምዃኑ ኪገልጽ ከሎ፦ “ገሌኹም’ውን ከምኣቶም ኔርኩም ኢኹም፡ ግናኸ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ብመንፈስ ኣምላኽናን ተሓጺብኩምን ተቐዲስኩምን ጸዲቕኩምን ኢኹም” (1ይ ቆሮ. 6፡11)።
እምነት መሠረት’ዩ፣ ፍጹም ዝኸውን ግና ብጥምቀት እዩ። እምነት ጥራይ እኹል እንተዝኸውን ነይሩ “እመኑ ጥራይ ኃጢኣትኩም ክሥረየልኩም’ዩ” ምበሎም ነይሩ ክጥመቑ ኸኣ ኣይመገደዶምን ነይሩ። 318 ሊቃውንት’ውን ኣብ ዝደረስዎ ጸሎተ ሃይማኖት “ኃጢኣት ብዝሥረየላ ብሓንቲ ጥምቀት ንኣምን” ይብሉ።

4. ብጥምቀት ምስ ክርስቶስ ኃቢርና ንመውት ምስኡ ኸኣ ንትንሥእ፦

ኵሉ ክርስቲያን ንክርስቶስ ኪመስልን ኣርኣያነት ክስዕብን ይግብኦ’ዩ። ጐይታ ውን “ንኣይ ምሰሉ” ኢሉ እዩ። ስለዚ ንሞቱ ብዝመስል ሞት ምስኡ እንተ ኃቢርና ንትንሣኤኡ ብዝመስል ትንሣኤ ኸኣ ምስኡ ኅብረት ይህልወና። “ንሕና ምስ ክርስቶስ ካብ ሞትና ምስኡ ድማ ብሕይወት ከም ንነብር ንኣምን” ከምዝብል። (ሮሜ 6፡8)
 

5. ብጥምቀት ሓድሽ ሕይወት ይርከብ፦

ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ኸረጋግጽ ከሎ “እምበኣርሲ ከምቲ ክርስቶስ ብኽብሪ ኣቦኡ ካብ ምዉታን ዝተንሥአ ኸምኡ ኸኣ ንሕና ብሓዳስ ሕይወት ምእንቲ ክንመላለስ ናብ ሞት ብጥምቀት ምስኡ ተቐበርና” ይብል። (ሮሜ 6፡4)። ሰብነትና ዝሕደስን ዝቕደስን፡ ሓድሽ ሕይወት’ውን እንረክብ ብጥምቀት እዩ።

6. ብጥምቀት ምስ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ንኸውን፦

ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ንምእመናን ገላትያ ኪምህር ከሎ፦ “ኵላትኩም ብክርስቶስ ኢየሱስ ሓደ ክትኾኑ ምእንቲ እተጠመቕኩም ዘበልኩም ንክርስቶስ ለበስኩምዎ” ይብል። (ገላ. 3፡27-28)። እምበኣር ነቲ ሓድሽ ሰብነት ንላበስን ናይ ክርስቶስ ሰዓብቲ ንኸውንን ብጥምቀት እዩ።

7. ብጥምቀት ኣባል ቤተ ክርስቲያን ንኸውን፦

ከምቲ ኣብ ዘመነ ብሉይ፡ ኣባል ሕዝቢ እግዚአብሔር ንምዃን ግዝረት ሃይማኖታዊ ግዴታ ኮይኑ፡ ኵሎም ደቂ ኣብርሃም ካብ ዝውለዱ ኣብ ሻሙናይ መዓልቲ ኪግዘሩ ሕጊ ዝወፅአ፡ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ድማ ብጥምቀት ኣባል ቤተ ክርስቲያን ኴንና ብክርስቶስ ‘ክርስቲያን’፡ ብወልድ ‘ውሉድ’ ንስመ። ግዝረት ናይቲ ዝመጽእ ጥምቀት ኣብነት ነበረ። (ቈላ. 2፡11-13)

ናይ ጥምቀት ኣብነት ኣብ ብሉይ ኪዳን

ኖኅን ቤተ ሰቡን ካብ ጥፍኣት ዝደኃኑላ መርከብ፡ ናይታ ኣማናዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብነት ምዃና ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተረጋገጸ እዩ። ኣብዛ ብመርከብ ዝተመሰለት ቤተ ክርስቲያን ዝግበር ጥምቀት ካብ ፍዳ የንጽሕ፡ ካብ ማእሰርቲ ዲያብሎስ የናግፍ። ቅዱስ ጴጥሮስ ድኅነት ብጥምቀት ምዃኑ ኪገልጽ ከሎ “እዚ ማይ ጥምቀት ድማ ብተምሳሉ የድኅነኩም ኣሎ” ኢሉ’ዩ። (1ይ ጴጥ. 3፡20-21)

ግዝረት ናይ እግዚአብሔር ሕዝቢ መፍለዪ ነበረ። ዘይተገዝረ ወዲ ኣብርሃም ኣይበሃልን ነበረ። ካብቲ ሕዝቢ ተፈልዩ ክጠፍእ እግዚአብሔር ኣዚዙ ነበረ። (ዘፍ. 17፡14) ስለዚ ግዝረት ንሕዝበ እግዚአብሔር ግዴታ ከም ዝነበረ፡ጥምቀት’ውን ንክርስቲያን ሃይማኖታዊ ግዴታ’ዩ። ግዝረት ነቲ ዝመጽእ ጥምቀት ኣብነት ምዃኑ ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ ከረድእ “ንስኻትኩም ድማ ብግዝረት ክርስቶስ ነቲ ናይ ሥጋ ሰብነት ቀንጢጥኩም ብኢድ ብዘይኮነት ግዝረት ብእኡ ተገዘርኩም፡ ብጥምቀት’ውን ምስኡ ተቐበርኩም፡ ብኃይቲ እቲ ካብ ምዉታን ዘተንሥኦ እግዚአብሔር ብምእማንኩም ድማ ምስኡ ተንሣእኩም” (ቈላ. 2፡11-12)

ምስጋር እስራኤላውያን ንባሕረ ኤርትራ’ውን ናይ ጥምቀት ምሳሌ’ዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ኪገልጽ ከሎ፦ “ኣኅዋተይ ነዚ ክትፈልጡ እፈቱ ኣቦታትና ኵላቶም ትሕቲ ደመና ነበሩ፡ ኵላቶም’ውን ብማእከል ባሕሪ ተሳገሩ ኵላቶም ድማ ሰዓብቲ ሙሴ ምእንቲ ኪኾኑ ብደመናን ብባሕርን ተጠምቁ” ኢሉ’ዩ። (1ይ ቆሮ. 10፡1-2) እስራኤላውያን ሰዓብቲ ሙሴ ንምዃን ብደበናን ብባሕርን ከምዝተጠምቁ ንሕና’ውን ሓድነትና ምስ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ዝኸውን ብጥምቀት እዩ ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር!
           . . . ይቕጽል።

ዘመነ ዮሓንስ 2 ነሓሴ 2012 ዓ.ም.ግ…

August
Saturday
8
ዝክር፦ አትናስያ ቅድስት፡ ወደሚና ሰማዕት ወአኃዊሁ፡ ወኢዮጰራቅስያ ብፅዕት። ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት፦ 1ይ ጢሞ. 5፡1-10 1ይ ጴጥ. 3፡1-6 ግብ. ሐዋ. 27፡39-ፍጻሜ ምስባክ፦ መዝ. 47/48 ወንጌል፦ ዮሐ. 8፡1-11 ቅዳሴ፦ ዘእግዝእትነ ማርያም። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ቤተ መዘክር (ሙዝየም) ዘመንበረ ፓትርያርክ ንጥፈታቱ የዕቢ ኣሎ!

ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ብዓይኒ ዝርአ ዝንቀሳቐስን ዘይንቀሳቐስን ከምኡ’ውን ግዙፍነት ዘይብሉ ናይ ነዊኅ ዓመታት፡ ብቝጽሩ ብዙኅ፡ ብዓይነቱ ዘደንቕ ቅርስን...

እንቋዕ ናብ ጾመ ፍልሰታ ኣብጽሓና !

ካብ 1 ነሓሴ ክሳዕ 16 ነሓሴ 2008 ዓ.ም.ግ. ዘሎ መዓልታት ብጸሎትን ውዳሴን ቅዳሴን ከምኡ’ውን ዝጽወም ሓደ ካብ ሾብዓተ ናይ ኣዋጅ...

መቅድም ውዳሴ ማርያም

ነዚ መጽሓፍ እዚ ዝደረሶ ኤፍሬም ሶርያዊ፥ ኤፍሬም ለብሓዊ እዩ። ሶርያዊ ዝተባህለ ብሃገሩ ኮይኑ ለብሓዊ ድማ ብተግባሩ እዩ። እዚ ቅዱስ ኤፍሬም...

አሥርቆት ዘወርኀ ነሐሴ

ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ ነሐሴ ያብጽሐነ እስከ ወርኀ ጳጕሜን በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ ነሐሴ ቡሩክ መዓልቱ ዓሠርቱ ወሠለስቱ ወእምዝ የሐፅፅ።

መበል 15 ዓመታዊ ጉባኤ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ሃገረ ስብከት ኅቡራት…

ዕለት 24-25 ሓምሌ 2012 ዓ.ም. (31/07 – 01/08 2020 ፈ.)፣ “ብጊዜኡን ኣብ ዘይጊዜኡን ጽናዕ” (2ይ ጢሞ 4፡2) ብዝብል መሪሕ ኃይለ...

ቀዳማይ መሥርሕ ኣርትዖት መጽሓፍ ቅዱስ ሐዲስ ኪዳን ንምክያድ ዝዓለመ ጉባኤ…

ብናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እትውነን መጽሓፍ ቅዱስ ንምድላው ዝዓለመ ብክፍሊ ጉባኤ ሊቃውንት ብግእዝን ትግርኛን ዝቐረበት መጽሓፍ ሐዲስ ኪዳን...

ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ምምኅዳር ሃገረ ስብከት ኅቡራት መንግሥታት ኣሜሪካን ካናዳን…

ብዕለት 20 ሐምሌ 2012 ዓ.ም. (27/07/2020 ፈ.) ተወከልቲ ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ምምኅዳር ሃገረ ስብከት ኅቡራት መንግሥታት ኣሜርካን ካናዳን ብመንገዲ ማኅበራዊ...

ብሕንፃ እንዳ ኣቡን ኣቡነ ማርቆስ ዝፍለጥ ሕንጻዊ ጽገና ይግበረሉ ኣሎ

 ኣብ ከተማ ኣሥመራ ከባቢ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ድንግል ማርያም ዝርከብ ብእንዳ ኣቡን ኣቡነ ማርቆስ ዝፍለጥ ዋንነት ቅድስት ቤተ...

ተኣምር ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን፣ ጸሎቱን በረኸቱን ምስ…

ሓደ ንእግዚአብሔር ዝፈርህ፡ ለዋህ፡ ትሑት፡ ገባሬ ሠናይን ተቐባል ጋሻን ዝኾነ ሰብኣይ ነበረ። ነፍስ ወከፍ ወርኂ ዕለት 26 ዝክር ብስም ኣቡነ...

ሓዋርያዊት ቅድስት ቴክላ

ኣብ ዘመነ ስብከቱ ንሐዋርያ ጳውሎስ ዝስዕባ ካብ ዝነበራ ቅዱሳት ኣንስት ሓንቲ ቅድስት ቴክላ እያ። ኣብ ዝተወለደትሉ ሃገር ኒቆምድያ ኣብ ቤት...

ሰማዕት ቅዱስ አበ ኖብ

ሎሚ ሕፃናት ከም ፍቓድ እግዚአብሔር ሓደ ካብ ሰማዕታት ዝኾነ ናይ ኣባ ኖብ ታሪኽ ክንርኢ ኢና። ሰማዕት ዝብል ቃል ትርጕሙ መስካሪ...

መራኄ ብርሃናት ቅዱስ ዑራኤል

ቅዱሳን መላእክት- ልዑካት እግዚአብሔር፡ ኣብሠርቲ ሐጐስ፡ ሓለውቲ ሰባት እዮም። ቅዱሳን መላእክት ወትሩ ከይደኸሙ ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እግዚአብሔር ጸባዖት ፍጹም ምሉእ...

  

latest articles

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...

Tsinset (Annunciation – Feast of Incarnation)

In accordance with the cannon of the Church, one of the nine major feast days of Our Lord. it Tsinset (Annunciation...

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...